|
کتاب مدیریت و روابط عمومی نوشته دکتر حمید نطقی است؛ شخصیتی که در تاریخ ارتباطات ایران جایگاهی بیبدیل دارد. نطقی در ۱۱ شهریور ۱۲۹۹ در تبریز متولد شد و در ۲۵ تیر ۱۳۷۸ درگذشت . او را به حق «بنیانگذار و پدر روابط عمومی نوین ایران» میدانند .
نطقی پس از اخذ لیسانس حقوق از دانشگاه تهران، برای ادامه تحصیل در رشته دکتری حقوق قضایی به دانشگاه استانبول رفت . در همان دوران بود که با نشریههای ادبی استانبول همکاری کرد و از این طریق وارد جهان ارتباطات شد . او در سال ۱۳۲۷ پس از بازگشت به ایران، به شرکت نفت ایران و انگلیس پیوست و به عنوان مشاور هیئت مدیره کنسرسیوم و در شاخه ارتباط با مطبوعات اداره اطلاعات و انتشارات شرکت نفت مشغول به کار شد .
نقطه عطف زندگی حرفهای نطقی در سال ۱۳۳۰ رخ داد؛ زمانی که به مدیریت روابط عمومی شرکت نفت منصوب شد . او نخستین واحد روابط عمومی را در ایران (در آبادان) تأسیس کرد و طرح آن را با تکیه بر بنیه ایرانی و پس از تطبیق با عادات محلی به اجرا درآورد . این رویداد، سرآغاز شکلگیری روابط عمومی به عنوان یک حرفه تخصصی در ایران بود.
پس از تأسیس مؤسسه عالی روزنامهنگاری و روابط عمومی در سال ۱۳۴۶، از نطقی برای مدیریت گروه روابط عمومی و تدریس دروس تخصصی دعوت به عمل آمد. او از شرکت نفت استعفا داد و تمام وقت خود را به آموزش و پژوهش در این مؤسسه اختصاص داد . در سال ۱۳۵۰ بود که نخستین نسخه کتاب مدیریت و روابط عمومی را تألیف کرد .
نطقی تا سال ۱۳۵۷ به عنوان رئیس گروه آموزشی روابط عمومی باقی ماند. پس از انقلاب اسلامی، با وجود حذف رشته روابط عمومی از نظام آموزشی کشور، دست از تلاش برنداشت. او به همراه کاظم معتمدنژاد و دیگر همکاران، سرانجام در سال ۱۳۶۸ رشته علوم ارتباطات اجتماعی را در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی احیا کرد . این اقدام، تداوم آموزش آکادمیک روابط عمومی در ایران را تضمین کرد.
نطقی در جایگاه استاد مسلم روابط عمومی، بر سه عنصر اساسی در این حرفه تأکید داشت: «هنر، فن و فلسفه» . او معتقد بود کار روابط عمومی کار اداری معمولی و کار آدمهای معمولی نیست و آدم باید عشق و علاقهای خاص داشته باشد تا بتواند در این زمینه کار کند .
کتاب مدیریت و روابط عمومی یکی از مهمترین آثار تألیفی در تاریخ روابط عمومی ایران است. این کتاب که نخستین بار در سال ۱۳۵۰ منتشر شد، اکنون با ویرایش دوم و در ۳۲۹ صفحه توسط انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
کتاب در شش «کتاب» (بخش اصلی) و مجموعاً ۲۶ فصل تدوین شده است. ساختار کتاب نشاندهنده نگاه تاریخی و تحلیلی نویسنده به روابط عمومی و نسبت آن با مدیریت است.
این بخش به پیشینه ارتباطات انسانی و مدیریت در اعصار کهن میپردازد. فصلهای آن عبارتند از: دوران پیش از تاریخ، تمدنهای باستانی، قرون وسطی، نویسندگان قرن شانزدهم و در آستانه دگرگونی. نطقی در این بخش نشان میدهد که ارتباطات و مدیریت، ریشهای به درازای تاریخ بشری دارند.
این بخش سیر تحول اندیشه مدیریت را از قرن نوزدهم تا دوران معاصر دنبال میکند. فصلهای آن شامل قرن نوزدهم، در دوران سرمایهداری نو، مکتبهای نو و مدیریت نو است.
این بخش به عنوان نقطه عطف کتاب، به پیوند میان مدیریت نو و روابط عمومی اختصاص دارد. نطقی در این بخش نشان میدهد که روابط عمومی چگونه به عنوان یک کارکرد مدیریتی در سازمانها تثبیت شد.
فصلهای این بخش عبارتند از: اقلیم و محیط مناسب، اندیشه آیندهنگری، شیوههای رهبری اداره و بحثی دوباره روابط عمومیها. نطقی در این بخش به جنبههای کاربردی و اجرایی روابط عمومی میپردازد.
این بخش به یکی از محوریترین موضوعات روابط عمومی یعنی «ارتباطات» اختصاص دارد. فصلهای آن شامل: ارتباطات و روابط عمومی، مقدمهای دوباره ارتباط با کارکنان، ارتباط با کارکنان، نشریه مؤسسه، ارتباط با مدیران، ارتباط در میان مدیران، برنامههای ارتباطی و اجمالی از برنامهها است.
آخرین بخش کتاب شامل سه فصل است: نظریه مدیریت دیرین، نظریه مدیریت جدید و همبستگی مؤسسه و جامعه.
خود نطقی در مورد کتاباش چنین میگوید: «نخست از کتابهای مربوط به این حوزه چند جلدی تهیه کردم، سپس حاصل خواندههای خود را با آثار نیاکان و نامداران کشورمان سنجیدم و این ترکیب را سخت پسندیدم» .
کتاب مدیریت و روابط عمومی یک اثر جامع در پیوند مدیریت و روابط عمومی است. نطقی در این کتاب بر چند محور اساسی تأکید دارد.
موضوع اصلی کتاب این است که روابط عمومی تنها یک واحد تبلیغاتی و تشریفاتی نیست، بلکه بخشی از مدیریت استراتژیک سازمان محسوب میشود . روابط عمومی چشم و گوش مدیریت است و اطلاعات حیاتی را از محیط بیرون جمعآوری کرده و در اختیار مدیران برای تصمیمگیری قرار میدهد.
نطقی بر اهمیت برنامهریزی کوتاهمدت و بلندمدت در روابط عمومی تأکید دارد. شناسایی مشکلات ارتباطی سازمان قبل از وقوع و طراحی پیامهای اثرگذار، از مباحث کلیدی این بخش است.
یکی از مهمترین وظایف روابط عمومی، شناخت افکار عمومی است. نطقی در این کتاب روشهای سنجش افکار عمومی (نظرسنجی، مصاحبه، مشاهده) و تأثیر رسانهها بر تصویر ذهنی مردم را تبیین میکند.
نطقی ارتباطات درونسازمانی (میان کارکنان و مدیران) و برونسازمانی (با مردم، نهادها و رسانهها) را از هم تفکیک میکند و بر سلامت ارتباطات داخلی به عنوان پیشنیاز وجهه بیرونی سازمان تأکید دارد.
مدیریت بحران یکی دیگر از محورهای کتاب است. نطقی نشان میدهد که روابط عمومی در بحران باید آرام، دقیق و هوشمند عمل کند تا از آسیب اعتباری سازمان جلوگیری شود.
نطقی تأکید ویژهای بر اخلاق حرفهای در روابط عمومی دارد. او معتقد است روابط عمومی بدون اخلاق به یک ابزار فریب تبدیل میشود . روابط عمومی موفق باید بتواند «نبض جامعه» را در دست بگیرد و واکنشهای احتمالی را پیشبینی کند.
کتاب علاوه بر مباحث نظری، به مهارتهای عملی نیز میپردازد: نحوه نوشتن بیانیه خبری، برنامهریزی برای مراسم و رویدادها، تدوین بولتنها و نشریات سازمانی.
نطقی که خود در سال ۱۳۵۱ سفری به آمریکا داشت و با ادوارد برنیز (از بنیانگذاران روابط عمومی جهان) نیز دیدار کرد ، بر تحولات فناوری و حرکت روابط عمومی به سمت تحلیل داده، رسانههای دیجیتال و ارتباطات دوسویه تأکید دارد .
کتاب مدیریت و روابط عمومی نخستین کتاب تألیفی در ایران است که روابط عمومی را به عنوان یک کارکرد مدیریتی تبیین کرده است . این کتاب سالها منبع درسی اصلی دانشجویان روابط عمومی بود و تأثیر عمیقی بر شکلگیری نسلهای اولیه متخصصان این حوزه در ایران داشته است.
نطقی در مورد فلسفه روابط عمومی چنین میگوید: «وظیفه روابط عمومی تربیت مدیرانی است که تمام ارقام را قشنگ نشان ندهند و حقایق را به اطلاع مردم برسانند» .
او همچنین بر ماهیت میانرشتهای روابط عمومی تأکید دارد و آن را آمیختهای از هنر، فن و فلسفه میداند .
کتاب مدیریت و روابط عمومی برای گروههای زیر مناسب است:
دانشجویان رشتههای مدیریت، علوم ارتباطات و روابط عمومی
مدیران و کارشناسان روابط عمومی سازمانهای دولتی و خصوصی
اساتید و مدرسانی که به دنبال منبعی معتبر برای تدریس هستند
پژوهشگران تاریخ روابط عمومی در ایران
| مشخصات | جزئیات |
|---|---|
| عنوان کامل | مدیریت و روابط عمومی |
| نویسنده | دکتر حمید نطقی |
| ناشر | انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی |
| سال انتشار | ۱۴۰۳ |
| نوبت چاپ | دوم |
| تعداد صفحات | ۳۲۹ |
| قطع | وزیری |
| نوع جلد | شومیز |
| موضوع | مدیریت – روابط عمومی |
کتاب مدیریت و روابط عمومی نوشته دکتر حمید نطقی، یکی از منابع بنیادین و کلاسیک در ادبیات روابط عمومی ایران است. این کتاب نه تنها مبانی نظری روابط عمومی را تبیین میکند، بلکه پیوند آن با مدیریت استراتژیک سازمانها را نیز به روشنی نشان میدهد. مطالعه این اثر برای هر کسی که خواهان درک عمیق از ریشههای روابط عمومی در ایران و نسبت آن با مدیریت است.
کلیه حقوق این سایت برای “فیوچرمدیا” محفوظ می باشد