کتاب روابط‌ عمومی مدرن (از ذهنیت ارتباطی تا هوش ارتباطی)/ نویسنده اکبر کریمی/ انتشارات کارگزار روابط عمومی

کتاب روابط عمومی مدرن؛ از ذهنیت ارتباطی تا هوش ارتباطی

روابط عمومی همیشه خود را مدیون فناوری می‌دانسته است. فناوری‌هایی که حاصل انقلاب‌های صنعتی هستند. روابط عمومی مدرن، خود محصول و میوه دومین دوره انقلاب صنعتی در حد فاصل انقلاب دوم و سوم یعنی سال‌های ۱۸۷۰ تا ۱۹۶۹ است که در سال ۱۹۰۶ رخ می‌نماید . بر این اساس، با هر دوره از انقلاب صنعتی، زمینه‌ها و بستر تعالی روابط عمومی، بیشتر فراهم می‌شود. اما آنچه اهمیت اساسی دارد، وقوف و دقت در این نکته است که انقلاب‌های صنعتی، خود حاصل انقلاب‌های فکری و تئوریک بوده است. بنابراین تحول تکنولوژیک روابط عمومی باید متکی بر تحول فکری و تئوریک در این عرصه باشد .

کتاب روابط عمومی مدرن؛ از ذهنیت ارتباطی تا هوش ارتباطی نوشته اکبر کریمی، با صفحه‌آرایی و حروفچینی غلامحسن بابازادگان، توسط انتشارات کارگزار روابط‌عمومی در سال ۱۴۰۴ منتشر شده است. این اثر ۱۷۹ صفحه‌ای، با نگاهی جامع و تحلیلی به موضوعات مهمی نظیر کاربرد هوش مصنوعی، چالش‌های ارتباطی و مدیریت بحران، به عنوان یک مرجع مهم و منبعی معتبر برای متخصصان روابط‌عمومی، پژوهشگران و علاقه‌مندان به این حوزه منتشر شده است.

مدیریت روابط‌عمومی یکی از حوزه‌هایی است که برای موفقیت در آن به مهارت‌ها و توانایی‌های مختلفی نیاز است. بدون شک یکی از این مهارت‌ها، «هوش» است که می‌توان آن را به انواع مختلف تقسیم کرد. از این رو کتاب حاضر، به معرفی انواع هوش در مدیریت روابط‌عمومی و کاربردهای آن تحت عنوان «روابط‌عمومی مدرن؛ از ذهنیت ارتباطی تا هوش ارتباطی» می‌پردازد.

روابط عمومی مدرن دقیقاً به چه موضوعی می پردازد؟

امروزه وقتی صحبت از رسانه، اطلاع‌رسانی و تولید محتوا می‌شود، خواه‌ناخواه ذهن به سمت تکنولوژی کارآمدی به نام «هوش مصنوعی» می‌رود که نمی‌توان نقش آن را نادیده گرفت. هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری‌های پیشرفته و پرکاربرد، تأثیر بسزایی بر انواع صنایع و حوزه‌های مختلف داشته و می‌تواند رشد و توسعه را به همراه آورد، از جمله در حوزه روابط‌عمومی.

کتاب روابط عمومی مدرن با نگاهی جامع به تعریف و اهمیت روابط‌عمومی، تاریخچه و تحولات آن می‌پردازد و سپس در بخش دوم به موضوع «جامعه‌گرایی و روابط‌عمومی داخلی» می‌رود. مفهوم «ذهنیت ارتباطی» به عنوان یکی از ارکان اصلی روابط‌عمومی مدرن در این بخش معرفی می‌شود و تأثیر آن بر بهبود تعاملات با مخاطبان و ذهنیت برنده در روابط‌عمومی مدرن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بخش سوم کتاب به «تحول دیجیتال و تغییرات در روابط‌عمومی» اختصاص دارد و موضوعاتی چون چالش‌های شفافیت در عصر دیجیتال، مدیریت بحران، استفاده از ابزارهای دیجیتال، انواع هوش و به طور ویژه «روابط‌عمومی و هوش مصنوعی» را پوشش می‌دهد. تأکید اصلی کتاب بر گذار از «ذهنیت ارتباطی» به «هوش ارتباطی» است؛ مفهومی که پیش از هرگونه استفاده از فناوری‌های هوشمند، باید در متخصصان این حوزه شکل بگیرد.

ذهنیت ارتباطی؛ نخستین گام در روابط عمومی مدرن

یکی از مفاهیم کلیدی که در کتاب روابط عمومی مدرن به آن پرداخته شده، «ذهنیت ارتباطی» (Communication Mindset) است. تجربه نشان داده است که روابط عمومی‌ها در حال حاضر از نبود نگرش ارتباطی راهبردی رنج می‌برند و بعضاً صرفاً متولی امور عمومی شده‌اند . رویکرد منفعلانه، روزمرگی، کلیشه‌گرایی و نداشتن چشم‌انداز و استراتژی ارتباطی از آفت‌های کار روابط عمومی‌هاست که این معضل صرفاً با هوش مصنوعی قابل حل نیست .

مولفه‌های ذهنیت ارتباطی

بر اساس کتاب روابط عمومی مدرن، ذهنیت ارتباطی شامل عناصر کلیدی زیر است:

• درک عمیق از فرآیند ارتباطات انسانی و نقش آن در سازمان

• توانایی تشخیص نمادها و نشانه‌های ارتباطی کلامی و غیرکلامی

• قدرت رمزگذاری و رمزگشایی پیام‌ها بر اساس موقعیت

• شناخت ذی‌نفعان کلیدی و اولویت‌بندی نیازهای ارتباطی آنها

• تفکر استراتژیک در طراحی پیام و انتخاب کانال ارتباطی

• توجه به بازخورد و اصلاح مداوم رویکرد ارتباطی

ذهنیت ارتباطی به متخصصان روابط‌عمومی کمک می‌کند تا از حالت واکنشی خارج شوند و به کنشگرانی پیش‌دست و استراتژیک تبدیل گردند.

هوش ارتباطی؛ گمشده روابط عمومی در عصر دیجیتال

راز هوشمندی روابط عمومی‌ها در دیدن نادیده‌ها و شنیدن ناشنیده‌هاست . هوش ارتباطی روابط عمومی‌ها باید در راستای حل مسائل ارتباطی در هنگام بروز رویدادهای هشداردهنده و مسائل پیش روی سازمان مثل بحران‌ها و شایعه‌سازی‌ها و اتخاذ راهبردهای ارتباطی هوشمندانه در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی باشد .

کتاب روابط عمومی مدرن هوش ارتباطی را به عنوان یک فرآیند چندلایه تعریف می‌کند که شامل:

1. هوش عاطفی: توانایی درک و مدیریت احساسات خود و دیگران در فرآیند ارتباط

2. هوش اجتماعی: توانایی برقراری ارتباط مؤثر در بافت‌ها و موقعیت‌های اجتماعی مختلف

3. هوش فرهنگی: توانایی درک و تعامل با مخاطبان با پیشینه‌های فرهنگی متفاوت

4. هوش دیجیتال: توانایی استفاده از ابزارها و پلتفرم‌های دیجیتال برای ارتباط مؤثر

5. هوش استراتژیک: توانایی طراحی مسیرهای ارتباطی بلندمدت همسو با اهداف سازمان

روابط عمومی هوشمند، مدیر ارتباطی هوشمند می‌طلبد . هوش مصنوعی تسهیل‌گری مدرن برای هوش طبیعی انسانی است و به تنهایی کارساز نیست. لازمه به کارگیری هوش مصنوعی در روابط عمومی، برخورداری از «هوش ارتباطی» است .

هوش مصنوعی در روابط عمومی؛ فرصت یا تهدید؟

کتاب روابط عمومی مدرن به نقش‌های متفاوت هوش مصنوعی در روابط‌عمومی و تأثیر آن بر عملکرد این حوزه می‌پردازد. هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار قدرتمند، به روابط‌عمومی کمک می‌کند تا کارآمدتر و مؤثرتر با مخاطبان خود ارتباط برقرار کند.

مزایای استفاده از هوش مصنوعی در روابط عمومی

• افزایش سرعت و دقت در ارتباط با مخاطبان: با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی، می‌توان اطلاعات را به طور هوشمندانه جمع‌آوری و تحلیل کرد و بر اساس آنها به مخاطبان پاسخ داد. این امر باعث بهبود روابط‌عمومی و افزایش اعتبار آن در نظر مخاطبان می‌شود.

هوش مصنوعی و ارزیابی عملکرد روابط عمومی

یکی از موارد مهم در روابط‌عمومی، «ارزیابی عملکرد» است که می‌تواند از طریق هوش مصنوعی به طور هوشمندانه و دقیق انجام شود. کتاب روابط عمومی مدرن به برخی از شاخص‌های ارزیابی عملکرد روابط‌عمومی با استفاده از هوش مصنوعی اشاره می‌کند:

تحلیل احساسات (Sentiment Analysis): هوش مصنوعی می‌تواند احساسات و نظرات مخاطبان را تحلیل کرده و به روابط‌عمومی کمک کند تا از وضعیت احساسی مخاطبان آگاه شده و واکنش مناسبی نشان دهد.

پیش‌بینی رفتار مخاطبان: هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل داده‌ها و الگوریتم‌های خود، رفتار و تمایلات مخاطبان را پیش‌بینی کرده و به روابط‌عمومی در اتخاذ استراتژی‌های مناسب کمک کند.

هشدارها و توصیه‌های اخلاقی

هوش مصنوعی مولد (Generative AI) نوعی سیستم هوش مصنوعی است که قادر به تولید متن، تصویر، ویدئو، صدا و همچنین، مکالماتی بسیار شبیه به مکالمات انسان است. با این حال، بسیاری از داده‌های اولیه موجود در اینترنت که هوش مصنوعی از آنها استفاده می‌کند، اطلاعات نادرست هستند. به علاوه، از آنجا که الگوریتم‌ها توسط انسان طراحی می‌شوند، امکان سوگیرانه بودن آنها نیز وجود دارد. این بدان معنا است که تک تک برون‌دادهای هوش مصنوعی، طبیعتاً می‌توانند سوگیرانه و حاوی اطلاعات نادرست باشند .

یکی دیگر از مسائل مهم این است که امکان تشخیص محتواهای تولید شده توسط انسان و هوش مصنوعی چندان آسان نیست . بنابراین متخصصان روابط‌عمومی باید با آگاهی کامل از این محدودیت‌ها، از هوش مصنوعی استفاده کنند و مسئولیت نهایی محتواهای منتشر شده را بر عهده بگیرند.

گذر از رویکردهای سنتی به روابط عمومی مدرن

کتاب روابط عمومی مدرن به طور ویژه به گذار از روابط عمومی سنتی به روابط عمومی مدرن می‌پردازد. به نظر می‌رسد مرور تئوری‌های ارتباطی و بعضاً دیدگاه‌های روابط عمومی، در آستانه سال ۲۰۲۴، الگویی از روابط عمومی را پیش روی ما نهاده است که از آن به عنوان «الگوی دوسویه همسنگ» یاد می‌شود. این نوع مدل از روابط عمومی بیش از سایر مدل‌های رایج و گاهی منسوخ، ظرفیت استفاده صحیح از فناوری‌ها را برای رشد و تعالی دارد .

ویژگی‌های عصر نوین روابط عمومی

• ظهور روابط عمومی نسل سوم: فراتر از اطلاع‌رسانی صرف، به سمت ایجاد تعامل و هم‌آفرینی ارزش با مخاطبان

• تأثیر دیجیتال‌سازی بر روابط‌عمومی: تغییر در نحوه تولید، توزیع و مصرف محتوا

• چالش‌های شفافیت در عصر دیجیتال: نیاز به پاسخگویی فوری و شفاف در برابر مخاطبان

• مدیریت بحران در فضای مجازی: ضرورت آمادگی برای واکنش سریع در برابر بحران‌های دیجیتال

استراتژی‌های روابط عمومی مدرن

بخش پایانی کتاب روابط عمومی مدرن به تدوین و توسعه استراتژی روابط عمومی در سازمان‌ها می‌پردازد. تکنولوژی‌های مناسب برای بهبود پاسخگویی در روابط‌عمومی، تغییرات در تولید محتوای روابط‌عمومی از سال ۲۰۲۵ و طراحی مدل راهبردی روابط‌عمومی معطوف به برندینگ سازمانی در شبکه‌های اجتماعی از جمله مباحث قابل توجه این بخش است.

تدوین و توسعه استراتژی روابط عمومی

• انواع استراتژی‌ها و تکنیک‌های روابط‌عمومی متناسب با شرایط و مخاطبان مختلف

• چالش‌ها و فرصت‌های آینده پیش روی روابط‌عمومی در عصر تحول دیجیتال

• چارت روابط‌عمومی فعالیت‌محور و مدیریت بحران

روابط عمومی اثربخش در عصر آینده

کتاب روابط عمومی مدرن به چالش‌های پیش روی روابط‌عمومی در عصر آینده و فرصت‌های نوین برای رشد و توسعه آن می‌پردازد. نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده کتاب بر این نکته تأکید دارد که روابط‌عمومی‌ها باید در درجه اول هوش ارتباطی و رسانه‌ای خود را ارتقا دهند و سپس وارد حوزه هوش مصنوعی و کارکردهای آن شوند. هوش مصنوعی، پتانسیل بالایی در کمک به حل مسائل و دغدغه‌های ارتباطی دارد، اما این ظرفیت برای مدیران و کارشناسانی که فاقد هوش ارتباطی و رسانه‌ای هستند، بی‌خاصیت، خطرناک، ناامیدکننده و گمراه‌کننده خواهد بود .

کتاب روابط عمومی مدرن برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای گروه‌های زیر بسیار مفید و کاربردی است:

• مدیران و کارشناسان روابط‌عمومی که به دنبال به‌روزرسانی دانش خود در عصر دیجیتال هستند

• متخصصان بازاریابی و برندینگ که با روابط‌عمومی در تعامل هستند

• دانشجویان و اساتید رشته‌های ارتباطات و مدیریت رسانه

• کارآفرینان و صاحبان کسب‌وکار که به دنبال درک عمیق‌تری از ارتباطات سازمانی مدرن هستند

• پژوهشگران حوزه هوش مصنوعی و ارتباطات که به دنبال آخرین یافته‌های علمی در این زمینه می‌گردند

مشخصات فنی کتاب

کتاب روابط عمومی مدرن؛ از ذهنیت ارتباطی تا هوش ارتباطی یک منبع جامع و ضروری برای همه کسانی است که می‌خواهند روابط عمومی را در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی به درستی درک کنند و به کار گیرند. این کتاب با تأکید بر گذار از «ذهنیت ارتباطی» به «هوش ارتباطی»، نشان می‌دهد که فناوری به تنهایی کافی نیست و متخصصان روابط‌عمومی پیش از هر چیز باید توانایی‌های انسانی و ارتباطی خود را تقویت کنند.

اگر به دنبال کتابی هستید که هم مبانی نظری روابط عمومی مدرن را پوشش دهد و هم راهکارهای عملی برای استفاده از هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال ارائه کند، مطالعه روابط عمومی مدرن (از ذهنیت ارتباطی تا هوش ارتباطی) را به شما توصیه می‌کنیم. این کتاب به شما نشان می‌دهد که چگونه می‌توانید با تقویت هوش ارتباطی خود، در عصر تحول دیجیتال به یک متخصص روابط‌عمومی اثربخش و آینده‌نگر تبدیل شوید.