آموزش روابط عمومی، خبرنگاری، روزنامه نگاری، رسانه نگاری و سواد رسانه ای

مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا
مسئولیت سازمانی در عصر کرونا / ناشر: انتشارات کارگزار روابط عمومی: کتابی است جامع و کاربردی که به بررسی تحولات مسئولیت اجتماعی شرکتی در دوران همه‌گیری کرونا می‌پردازد. این کتاب با پوشش مباحثی چون تعریف CSR، اهمیت آن در بحران، مؤلفه‌های اصلی، نمونه‌های موفق (مایکروسافت، اکسنچر، آمازون)، اقدامات شرکت‌ها در دوره شیوع، هفت راهکار پاسخگویی، شش راهکار ارتباطی و درس‌های آموخته شده برای آینده، منبعی ارزشمند برای مدیران ارشد، مدیران روابط عمومی، مدیران منابع انسانی، کارآفرینان و تمام کسانی است که به دنبال افزایش تاب‌آوری سازمانی و ایفای نقش مؤثر اجتماعی در شرایط بحرانی هستند.

شناسنامه کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا

‏سرشناسه : ب‍اق‍ری‍ان‌، م‍ه‍دی‌، ‏‫۱۳۴۳ – ‏
‏عنوان و نام پديدآور : مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا: کلیدها‌ی پیروزی حقایق، ارتباطات، همکاری و مشارکت/ به اهتمام مهدی باقریان؛ ویرایش زهرا بابازاده‌گان.
‏مشخصات نشر : تهران: انتشارات کارگزار روابط عمومی‏‫‬، ۱۳۹۹.‬
‏مشخصات ظاهری : ‏‫[۸]‏، ‫‬۱۳۸ ص.‬؛ ‏‫‏‏۱۴×۲۱ س‌م.
‏شابک : ‏‫۳۰۰۰۰۰ ریال‬: ‏‫‭978-600-5374-90-2 ‬‬
‏وضعیت فهرست نویسی : فاپا
‏يادداشت : عنوان روی جلد: مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا: طلایه‌داران پایداری…
‏یادداشت : ‏‫کتابنامه: ص. [۱۳۳]-۱۳۸.‬
‏عنوان روی جلد : مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا: طلایه‌داران پایداری…
‏موضوع : مسوولیت اجتماعی کسب و کار
Social responsibility of business
کروناویروس‌ها — جنبه‌های اجتماعی
Coronaviruses — Social aspects
شرکت‌ها — جنبه‌های اجتماعی
Corporations — Social aspects
‏رده بندی کنگره : ‏‫‬‭‬‭HD۶۰‏‫‭‏‫‭
‏رده بندی دیویی : ‏‫‬‭‬‭۶۵۸/۴۰۸
‏شماره کتابشناسی ملی : ۶۴۱۶۰۴۱
‏اطلاعات رکورد کتابشناسی : فاپا

درباره کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا

کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا یکی از آثار ارزشمند و به‌روز منتشرشده توسط انتشارات کارگزار روابط عمومی است. این کتاب به بررسی تحولات جدید مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در دوران همه‌گیری ویروس کرونا می‌پردازد و راهکارهای متخصصان این حوزه را برای برقراری ارتباط مؤثر در این شرایط بحرانی با زبانی ساده و همراه با استحکام علمی تحلیل می‌کند.

هم‌اکنون ویروس کرونا به همه کشورهای دنیا گسترش یافته و جان بیش از یک میلیون نفر را گرفته است. شرکت‌ها در میان اولین نهادهایی جای دارند که به‌پا خاستند و بیش از ۸۰ درصد از کمک‌های اولیه برای پاسخگویی به ویروس کرونا را اعطا کردند.

شرکت‌ها علاوه بر فراهم‌سازی کمک‌ها، در حال مواجهه با عواقب این همه‌گیری بر عملیات روزمره خود نظیر لغو همایش‌ها، واکنش بازارهای مالی و اجرای سیاست‌های مرتبط هستند.

ضرورت مطالعه مسئولیت اجتماعی در بحران کرونا

پژوهش‌های جهانی نشان می‌دهند که بحران کووید-۱۹ تأثیر عمیقی بر عملکرد و ریسک شرکت‌ها داشته است. با این حال، شرکت‌هایی که عملکرد قوی در حوزه مسئولیت اجتماعی شرکتی داشتند، انعطاف‌پذیری بیشتری از خود نشان دادند و توانستند بهتر از بحران عبور کنند . این یافته‌ها بر اهمیت حیاتی مسئولیت اجتماعی در مدیریت بحران‌ها تأکید می‌کند.

بنابراین چطور شرکت و سازمان شما می‌تواند علاوه بر حفظ خود، توازن لازم میان نیازهای کسب‌وکار را برآورده کند و به تلاش‌های دنیا برای کاهش تأثیرات این همه‌گیری نیز یاری رساند؟

شرکت‌ها می‌توانند با استراتژی‌ها و طرح‌های جامعه‌پسند و حمایت از کارکنان، مخاطبان، مشتریان و کل اجزای اقتصاد، این شرایط را تغییر دهند و موفقیت بلندمدت خود را تضمین نمایند.

اقدامات جسورانه و خلاقانه در بحران

هیچ‌کس انتظار ندارد یا نمی‌خواهد که شرکت‌های بزرگ، اقدامات خارق‌العاده‌ای را برای کمک به خیل ذی‌نفعان خود انجام دهند، اما اقدامات جسورانه و خلاقانه امروز در زمینه امدادرسانی فوری، میراث فردای آن‌ها را تعیین خواهند کرد.

طبیعتاً همه ما به دنبال بهترین، ایمن‌ترین و سریع‌ترین راهکار ممکن برای حل مشکلات کنونی و بازگشت به زندگی پیش از شیوع این بیماری هستیم. با عنایت به این موضوع، فهرستی از روش‌های بهره‌برداری از استراتژی‌های مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت را گردآوری کرده‌ایم که می‌توانند برای واقعیت‌های کنونی جامعه ما نیز استفاده شوند.

با توجه به واقعیت‌ها و هیاهوی زیادی که پیرامون مشکلات اقتصادی ناشی از کووید-۱۹ وجود دارد، گاهی اوقات شرکت‌ها، مسئولیت‌پذیری اجتماعی خود را سرسری می‌گیرند. اما مهار ویروس، نیازمند مداخله شرکت‌ها در تلاش‌های محلی، ملی و بین‌المللی به‌منظور توقف گسترش ویروس و برآورده‌سازی اولویت‌های اصلی کارکنان و جامعه است.

نقش کلیدی CSR در دوران کرونا

تحقیقات انجام شده در سطح اروپا نشان می‌دهد که تعهد شرکت‌ها به مسئولیت اجتماعی در دوران همه‌گیری (۲۰۲۰-۲۰۲۲) نسبت به دوره قبل (۲۰۱۷-۲۰۱۹) به طور قابل توجهی افزایش یافته است . این افزایش نشان می‌دهد که بحران کرونا فرصتی برای بازتعریف و تقویت نقش اجتماعی شرکت‌ها فراهم کرده است.

CSR در دوران بحران به عنوان ابزاری حیاتی برای دفاع از اعتماد مشتریان، اطمینان ذی‌نفعان و وفاداری کارکنان عمل کرد. درس آموخته شده این است که اقدامات مسئولیت اجتماعی شرکتی ابزار مهمی برای پاسخگویی به بحران‌ها هستند .

ساختار و محتوای کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا

کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا با پیشگفتاری جامع آغاز می‌شود و سپس به صورت منظم مباحث مختلف را پوشش می‌دهد.

بخش اول: ویروس کرونا – مسئولیت اجتماعی شرکت

این بخش به مبانی پایه مسئولیت اجتماعی شرکتی می‌پردازد:

  • تعریف مسئولیت اجتماعی شرکت

  • استدلال برای اهمیت مسئولیت اجتماعی

  • مؤلفه‌های اصلی مسئولیت اجتماعی

  • مسئولیت اجتماعی در عصر کووید-۱۹

نمونه‌های موفق: مایکروسافت و اکسنچر

این بخش به بررسی تجربه دو شرکت بزرگ جهانی می‌پردازد:

  • فراهم‌سازی امکان نوآوری هدفمند

  • تسریع تحول اجتماعی

مسئولیت اجتماعی در محیط بین‌المللی (دی اف دی اس)

بررسی تحول فرهنگی بین‌المللی نسبت به پایداری و مسئولیت اجتماعی و لزوم قرار دادن CSR در محور عملیات کسب‌وکارها، با نمونه موردی آمازون به عنوان «طلایه‌دار پایداری».

مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا

این بخش به قلمرو ناشناخته پیش روی CSR می‌پردازد و بررسی می‌کند که آیا شرکت‌ها می‌توانند در دوران رکود اقتصادی به مسئولیت‌های اجتماعی خود ادامه دهند.

کرونا؛ فرصتی برای منفعت همگانی

این بخش به اقدامات عملی شرکت‌ها با تمرکز بر حوزه‌های کارکنان، تأمین‌کنندگان کوچک، سازمان‌های درمانی و جوامع می‌پردازد.

اقدامات شرکت‌ها در دوره شیوع کرونا

سه مرحله اصلی اقدامات شرکت‌ها:
۱. آماده‌سازی و جلوگیری
۲. پاسخگویی
۳. بازیابی و بازسازی

نمونه‌های عملی CSR در ایران و جهان

کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا نمونه‌های متعددی از اقدامات مسئولانه شرکت‌ها را بررسی می‌کند، از جمله اقدامات شرکت‌های هندی که نشان داد ۱۱ هدف از ۱۷ هدف توسعه پایدار (SDGs) از طریق فعالیت‌های CSR در دوران پاندمی قابل دستیابی است .

هفت راهکار برای پاسخگویی مناسب شرکت‌ها به شیوع کرونا

کتاب هفت راهکار عملی برای مدیریت بحران ارائه می‌دهد:

۱. ایمنی کارکنان را تأمین کنید – اولین و مهم‌ترین اولویت هر سازمان
۲. به حرف همتایان خود گوش کنید و از آن‌ها یاد بگیرید – تبادل تجربیات موفق
۳. راهکارهای خلاقانه برای توسعه حرفه‌ای را ارائه دهید – آموزش‌های مجازی و توانمندسازی
۴. فرصت‌های کار داوطلبانه مجازی را ارائه دهید – مشارکت اجتماعی در فضای آنلاین
۵. به ذی‌نفعان خود کمک کنید تا کمک‌حال دیگران باشند – ایجاد زنجیره حمایت جمعی
۶. تفکر محلی داشته باشید – و یادتان باشد که پول نقد، بهتر از هر چیز است – کمک‌های نقدی هدفمند
۷. وام‌های انعطاف‌پذیر را فراهم نمایید – حمایت مالی از کسب‌وکارهای آسیب‌دیده
۸. ارتباطات مسئولیت اجتماعی شرکت خود را متمرکز کنید – پیام‌رسانی شفاف و هماهنگ

شش راهکار متخصصان CSR برای ارتباط در دوران کرونا

متخصصان مسئولیت اجتماعی بر اصول زیر تأکید دارند:

۱. شفافیت و زمان‌بندی، بسیار مهم هستند – اطلاع‌رسانی به موقع و صادقانه
۲. هم‌اکنون زمان مناسبی برای تبلیغ خودتان نیست – اجتناب از خودنمایی در بحران
۳. این مسئله را با مدیران عالی سازمان در میان بگذارید – جلب حمایت سطوح بالای مدیریت
۴. با شرکای NGO خود نیز مشورت کنید – همکاری با سازمان‌های مردم‌نهاد
۵. تجدیدنظرهایی را درباره طرح‌های مربوط به تعلق خاطر پرسنل‌تان داشته باشید – بازنگری در برنامه‌های رفاهی
۶. یک گام به عقب بردارید، نه یک گام به سمت پایین – حفظ کیفیت با رویکردی هوشمندانه

درس‌های آموخته شده برای آینده

کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا با بررسی درس‌های کلیدی این بحران به پایان می‌رسد:

  • بازی با مسئولیت اجتماعی

  • انعطاف‌پذیری در محل کار

  • انتقال تجربه خرید مشتریان به فضای آنلاین

  • استفاده از هوش مصنوعی و داده‌ها برای بهینه‌سازی تعامل

  • ارائه خدمات به مشتریان از طریق کانال‌های دیجیتال

  • استفاده از جایگزین‌های دیجیتال

  • گسترش معاملات آنلاین

  • گسترش فرهنگ مسئولانه

  • اتخاذ ذهنیت برد-برد

  • تغییر اولویت از سهامداران به ذی‌نفعان گسترده‌تر

  • پایداری و مسئولیت اجتماعی به عنوان محور استراتژی

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا برای گروه‌های زیر بسیار مفید است:

  • مدیران ارشد و مدیران روابط عمومی – برای طراحی استراتژی‌های مسئولیت اجتماعی در بحران

  • مدیران منابع انسانی – برای حفظ و حمایت از کارکنان در شرایط بحرانی

  • مدیران بازاریابی و برند – برای حفظ اعتماد و وفاداری مشتریان

  • کارآفرینان و صاحبان کسب و کار – برای تاب‌آوری در برابر بحران‌های مشابه

  • دانشجویان مدیریت و کسب و کار – به عنوان مطالعه موردی از مدیریت بحران واقعی

  • پژوهشگران حوزه CSR – برای استفاده از تجربیات عملی شرکت‌ها

جمع‌بندی کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا

کتاب مسئولیت اجتماعی در عصر کرونا یک منبع منحصر به فرد و کاربردی است که نشان می‌دهد چگونه بحران کرونا فرصتی برای بازتعریف نقش اجتماعی شرکت‌ها ایجاد کرده است. این کتاب با ارائه نمونه‌های واقعی و راهکارهای عملی، به سازمان‌ها کمک می‌کند تا برای بحران‌های آینده آماده‌تر باشند.

تحولاتی که COVID-19 بر جهان ایجاد کرده، سیستم‌های قدیمی را منسوخ ساخته است. شرکت‌ها در حال همسوسازی اقدامات خود با مسائل عمیق اجتماعی-اقتصادی مانند فقر، بیکاری و نابرابری هستند که بحران آن‌ها را تشدید کرده است .

اگر به دنبال راهکارهایی برای تقویت نقش اجتماعی سازمان خود و افزایش تاب‌آوری آن در برابر بحران‌های آینده هستید، این کتاب را از دست ندهید.


سوالات متداول (FAQ)

۱. کتاب مسئولیت سازمانی در عصر کرونا مناسب چه کسانی است؟

این کتاب برای مدیران ارشد، مدیران روابط عمومی، مدیران منابع انسانی، مدیران بازاریابی، کارآفرینان، دانشجویان مدیریت و کسب و کار و تمام کسانی است که به دنبال یادگیری راهکارهای مدیریت مسئولیت اجتماعی در شرایط بحرانی هستند.

۲. چه تفاوتی بین مسئولیت اجتماعی در دوران عادی و دوران کرونا وجود دارد؟

در دوران کرونا، مسئولیت اجتماعی از یک فعالیت داوطلبانه و حاشیه‌ای به یک ضرورت راهبردی و محوری برای بقا و تاب‌آوری سازمان تبدیل شد. شرکت‌ها مجبور شدند اقدامات فوری و خلاقانه برای حمایت از کارکنان، مشتریان و جامعه انجام دهند.

۳. آیا شرکت‌های ایرانی هم در این کتاب بررسی شده‌اند؟

این کتاب ضمن ارائه نمونه‌های بین‌المللی موفق (مانند مایکروسافت، اکسنچر و آمازون)، به دنبال ارائه راهکارهایی است که با واقعیت‌های جامعه ایران نیز قابل تطبیق باشد و به مسائل بومی توجه دارد.

۴. نقش روابط عمومی در بحران کرونا چه بود؟

روابط عمومی به عنوان پل ارتباطی میان شرکت و جامعه، مسئول اطلاع‌رسانی شفاف، مدیریت شایعات، هماهنگی با رسانه‌ها و حفظ اعتماد عمومی در زمان بحران بود.

۵. آیا شرکت‌ها می‌توانند در دوران رکود اقتصادی به CSR ادامه دهند؟

بله، تحقیقات نشان می‌دهد شرکت‌هایی که حتی در دوران رکود به تعهدات CSR خود پایبند ماندند، تاب‌آوری بیشتری داشتند و توانستند اعتماد ذی‌نفعان را حفظ کنند. با این حال نیاز به بازنگری در اولویت‌ها و یافتن راهکارهای خلاقانه با منابع محدودتر وجود دارد.

۶. مهم‌ترین درسی که از بحران کرونا برای CSR گرفتیم چه بود؟

مهم‌ترین درس این است که CSR نباید یک فعالیت حاشیه‌ای یا فصلی باشد، بلکه باید به عنوان بخشی از استراتژی اصلی کسب‌وکار و ابزاری برای مدیریت ریسک و افزایش تاب‌آوری سازمان در نظر گرفته شود.

۷. اقدامات جسورانه و خلاقانه شرکت‌ها در این بحران شامل چه مواردی بود؟

اقداماتی مانند تبدیل خطوط تولید به تولید اقلام بهداشتی، ارائه خدمات رایگان آنلاین، حمایت مالی از کسب‌وکارهای کوچک آسیب‌دیده و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در دوران رکود.