آموزش روابط عمومی، خبرنگاری، روزنامه نگاری، رسانه نگاری و سواد رسانه ای

نقش رسانه ها در مدیریت سیل
نقش رسانه ها در مدیریت سیل (مجموعه ابزارهای یکپارچه مدیریت سیل) / ناشر: انتشارات کارگزار روابط عمومی / تهیه کنندگان: سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و شرکت جهانی آب / ترجمه: انتشارات کارگزار روابط عمومی / ویرایش: زهرا بابازاده‌گان: کتابی است جامع و کاربردی در ۲۴۰ صفحه که به بررسی نقش رسانه‌ها در مدیریت بحران سیل می‌پردازد. این کتاب با پوشش مباحثی چون تعاریف ارتباطات و رسانه‌های جمعی، درک ریسک سیل و عوامل مؤثر بر آن، نقش رسانه‌ها در مراحل پیش، حین و پس از سیل، استراتژی ارتباطات مؤثر، ارزیابی برنامه‌های ارتباطی و ارائه نمونه‌های عملی موفق از کشورهای مختلف (صربستان، فرانسه، آمریکا، ایتالیا و دیگر کشورها) به همراه دو پیوست کاربردی شامل دستورالعمل برقراری ارتباط در بحران و ساز و کار مدیریت طغیان در ایرلند، منبعی ارزشمند برای مدیران بحران، مدیران روابط عمومی سازمان‌های امدادی، کارشناسان هواشناسی، مسئولان اطلاع‌رسانی، خبرنگاران، اساتید و دانشجویان و تمام کسانی است که به دنبال درک و بهبود نقش رسانه‌ها در مدیریت بلایای طبیعی هستند.

شناسنامه کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل

‏عنوان و نام پديدآور : نقش رسانه ها در مدیریت سیل: مجموعه ابزارهای یکپارچه‌ مدیریت سیل/ تهیه کنندگان سازمان جهانی هواشناسی، شرکت جهانی آب؛ [ترجمه کارگزار روابط عمومی؟]؛ [با حمایت انجمن متخصصان روابط عمومی؟]؛ ویرایش زهرا بابازاده‌گان.
‏مشخصات نشر : تهران: انتشارات کارگزار روابط عمومی‏‫‬، ۱۳۹۸.
‏مشخصات ظاهری : ‏‫۱۳۶ ص.‬: مصور ،جدول ، نمودار.
‏شابک : ‏‫۳۵۰۰۰۰ ریال‬‏‫: ‏‫‬‭978-600-5374-82-7‬‬
‏وضعیت فهرست نویسی : فاپا
‏يادداشت : ‏‫عنوان اصلی: The role of the media in flood management(integrated flood ‭management tools series.
‏یادداشت : کتابنامه: ص ۱۳۶.
‏عنوان دیگر : مجموعه ابزارهای یکپارچه‌ مدیریت سیل.
‏موضوع : سیل — مدیریت
Floodplain management
مدیریت بحران
Crisis management
رسانه‌های گروهی — مدیریت
Mass media — Management
رسانه‌های گروهی — جنبه‌های اجتماعی
Mass media — Social aspects
رسانه‌های گروهی و افکار عمومی
Mass media and public opinion
‏شناسه افزوده : سازمان هواشناسی جهانی
‏شناسه افزوده : World Meteorological Organization
‏شناسه افزوده : شبکه مشارکت جهانی آب
‏شناسه افزوده : Global Water Partnership
‏شناسه افزوده : موسسه کارگزار روابط عمومی
‏شناسه افزوده : انجمن متخصصان روابط عمومی ایران
‏رده بندی کنگره : ‏‫‬‭TC۵۳۰
‏رده بندی دیویی : ‏‫‬‭۶۲۷/۲
‏شماره کتابشناسی ملی : ۵۹۴۳۲۸۱
‏اطلاعات رکورد کتابشناسی : فاپا

درباره کتاب

کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل (مجموعه ابزارهای یکپارچه مدیریت سیل) تألیف سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و شرکت جهانی آب با ترجمه انتشارات کارگزار روابط عمومی و ویرایش زهرا بابازاده‌گان، یکی از آثار ارزشمند و تخصصی منتشرشده توسط انتشارات کارگزار روابط عمومی با همکاری انجمن متخصصان روابط عمومی است. این کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل در ۲۴۰ صفحه به بررسی جامع نقش رسانه‌ها در مدیریت بحران سیل می‌پردازد.

ارتباطات، انتشار اخبار و رسانه‌های جمعی نقش حیاتی در مدیریت بلایای طبیعی از جمله سیل ایفا می‌کنند. این کتاب که توسط دو سازمان معتبر جهانی تهیه شده، مجموعه‌ای از ابزارهای یکپارچه را برای مدیریت ارتباطات در زمان وقوع سیل ارائه می‌دهد.

ضرورت مطالعه نقش رسانه ها در مدیریت سیل

سیل از جمله بلایای طبیعی است که هر ساله خسارات جانی و مالی زیادی در سراسر جهان به بار می‌آورد. نقش رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی به موقع، آموزش عمومی و هماهنگی بین دستگاه‌های امدادرسان، حیاتی و تعیین‌کننده است. این کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل به همین ضرورت حیاتی پاسخ می‌دهد.

ساختار و محتوای کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل

این کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل در پنج گفتار اصلی و دو پیوست جامع ساختار یافته است.

گفتار اول: کلیات

گفتار اول کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل به مبانی پایه و مفاهیم اساسی می‌پردازد:

  • ارتباطات، انتشار اخبار و رسانه‌های جمعی: تعاریف پایه و مفاهیم اولیه

  • رسانه‌های جمعی: تعریف و تحول: سیر تحول رسانه‌های جمعی از گذشته تا امروز

  • نقش رسانه‌های جمعی در مدیریت سیل: بررسی ظرفیت‌ها و کارکردهای رسانه‌ها در مدیریت بحران سیل

ارتباط به معنای انتقال اطلاعات از یک مکان به مکان دیگر می‌باشد، چه به صورت شفاهی (با استفاده از صدا)، نوشتاری (استفاده از روش دیجیتال یا چاپی مثل کتاب‌ها، مجلات، وب‌سایت‌ها یا رایانامه)، بصری (استفاده از آرم، نقشه، نمودار یا اشکال) یا غیر گفتاری (استفاده از زبان بدن، اشارات و حرکات و تن و آهنگ صدا).

اینکه چگونه این اطلاعات به درستی انتقال و دریافت می‌شوند، مقیاسی از چگونگی خوب بودن مهارت‌های ارتباطی ما می‌باشد.

گفتار دوم: ریسک

گفتار دوم کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل به موضوع درک ریسک و عوامل مؤثر بر آن می‌پردازد:

  • درک ریسک: تعریف درک ریسک و «تقویت اجتماعی چارچوب خطر»

  • نقش رسانه‌ها در این چارچوب عمومی: بررسی تأثیر رسانه‌ها بر ادراک عمومی از ریسک

  • درک ریسک سیل: عواملی که بر درک ریسک سیل تأثیر می‌گذارند

  • پاسخ انسانی به هشدارهای طغیان: بررسی واکنش‌های مردم به هشدارهای سیل

  • عوامل تأثیرگذار بر هشدارهای طغیان و دلايل واکنش‌های نامتناسب

گفتار سوم: رسانه ها

گفتار سوم کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل به رابطه میان رسانه‌ها و طغیان‌های سیل می‌پردازد:

  • رابطه کنونی میان رسانه‌ها و طغیان‌ها: اطلاعات بحران، رابطه میان مدیران سیل و رسانه‌ها، مواجهه با موقعیت‌های بحرانی

  • مسئولیت بالقوه رسانه‌ها در مدیریت یکپارچه طغیان: بررسی نقش رسانه‌ها در سه مرحله پیش از سیل، حین سیل و پس از سیل

مدیران موفق سیل باید با شناخت فرصت‌ها و تهدیدهای رسانه‌ای، از ظرفیت رسانه‌ها برای آگاه‌سازی و هماهنگی عمومی استفاده کنند. پیام‌های نادرست یا غیرمسئولانه می‌توانند به طور قابل توجهی بر کارایی اقدامات امداد و نجات تأثیر بگذارند و گاهی منجر به سردرگمی عمومی شوند .

گفتار چهارم: ارتباطات

گفتار چهارم کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل به استراتژی ارتباطات در مدیریت سیل اختصاص دارد:

  • ارتباطات مؤثر در مدیریت سیل: اشتراک‌گذاری ابهامات، همکاری با متخصصین حوزه‌های اجتماعی و رفتاری، همکاری میان مدیران سیل و رسانه‌ها، ارتباطات مربوط به مدیریت سیل در آبگیر رودخانه‌های فرامرزی، اجتناب از اطلاعات نادرست

  • تصویب برنامه ارتباطات: تشخیص ارتباطات، تعریف اهداف، تعریف مخاطب هدف، تعریف برنامه‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت، شناسایی جناح‌ها و منابع مسئول، برنامه‌ریزی فرآیند پیگیری و ارزیابی

  • تصویب برنامه انتشار: انتخاب رسانه‌ها و فناوری، خلق پیام

  • ارزیابی: ارزیابی تصمیم‌گیری، ارزیابی اجرایی، ارزیابی تأثیر، انتظاراتی که می‌توان از ارزیابی داشت

تجربیات بین‌المللی نشان می‌دهد که کشورهای موفق در مدیریت سیل، استراتژی ارتباطی مشخصی را تدوین کرده‌اند که در آن، نقش هر یک از نهادهای درگیر در فرآیند اطلاع‌رسانی و هشدار به طور دقیق تعریف شده است .

گفتار پنجم: نمونه‌هایی از رویکرد خوب

گفتار پنجم کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل شامل نمونه‌های عملی و موفق از کشورهای مختلف است:

  • یک راهنمای خانوادگی از جانب وزارت کشور صربستان: طرح و جنبه‌های مثبت

  • راهنمای وب‌سایت وزارت محیط زیست، توسعه پایدار و انرژی فرانسه: بررسی اجمالی و ساختار وب‌سایت

  • پروژه نینجای سبز: بهره‌گیری از رسانه‌های اجتماعی برای آموزش و تعامل عمومی

  • نگاشت بحران: فرآیند و ابزارها، مشکلات، اخبار طغیان در سطح جهان

  • اپ سیل صليب سرخ در آمریکا: بررسی اجمالی، ویژگی‌های اپ، پیش‌زمینه

  • فارماگدون: یک خشکسالی مجازی برای افزایش آگاهی میان کشاورزان آنلاین درباره روز جهانی آب

  • امرجنزا آلوویونه: یک آگهی آموزشی توسط سازمان پشتیبانی مدنی ایتالیا

این نمونه‌های عملی نشان می‌دهد که چگونه کشورهای مختلف از ابزارهای نوین ارتباطی و رسانه‌های اجتماعی برای آموزش عمومی و مدیریت بحران سیل استفاده کرده‌اند.

پیوست یک: دستورالعمل نحوه برقراری ارتباط در مواقع بحرانی

این پیوست شامل راهنمای عملی و گام به گام برای برقراری ارتباط مؤثر در زمان وقوع بحران سیل است. سازمان جهانی بهداشت نیز بر اصول کلیدی ارتباطات ریسک شامل گوش دادن فعال به جوامع، ایجاد گفتگوی دوطرفه، اعتمادسازی از طریق اطلاعات شفاف و قابل دسترس، و توانمندسازی افراد و جوامع برای اقدام آگاهانه تأکید دارد .

پیوست دو: ساز و کار مدیریت طغیان در ایرلند

این پیوست به بررسی سیستم مدیریت طغیان در ایرلند به عنوان یک مطالعه موردی موفق می‌پردازد.

اهمیت ارتباطات ریسک در مدیریت سیل

یکی از مفاهیم کلیدی در این کتاب، «ارتباطات ریسک» است. درک ریسک سیل و نحوه انتقال آن به مردم، یکی از چالش‌های اصلی مدیران بحران است. عوامل متعددی بر درک ریسک سیل تأثیر می‌گذارند، از جمله تجربیات قبلی، سطح تحصیلات، دسترسی به اطلاعات و باورهای فرهنگی.

این کتاب نشان می‌دهد که چگونه رسانه‌ها می‌توانند در چارچوب «تقویت اجتماعی چارچوب خطر» نقش ایفا کنند و ادراک عمومی از ریسک را شکل دهند.

نقش رسانه‌ها در سه مرحله بحران

این کتاب نقش رسانه‌ها را در سه مرحله مدیریت بحران سیل بررسی می‌کند:

پیش از سیل: آموزش عمومی، اطلاع‌رسانی پیشگیرانه، تشریح اقدامات ایمنی

حین سیل: اطلاع‌رسانی لحظه به لحظه، هشدارهای فوری، هماهنگی با دستگاه‌های امدادی، جلوگیری از شایعات

پس از سیل: اطلاع‌رسانی درباره کمک‌ها، تسهیل عملیات بازسازی، تحلیل و بررسی علل وقوع سیل

اصول کلیدی ارتباطات مؤثر در بحران

بر اساس محتوای این کتاب و اسناد مرتبط ، اصول کلیدی ارتباطات مؤثر در مدیریت سیل عبارتند از:

  • هماهنگی استراتژیک: هماهنگی بین تمام ذی‌نفعان از جمله خدمات هواشناسی و هیدرولوژی، مقامات بهداشتی، امدادگران و رهبران جامعه

  • شناخت سیستماتیک مخاطب: شناسایی نیازها و نگرانی‌های خاص جوامع در معرض خطر

  • مشارکت فعال جامعه: کار کردن با جوامع آسیب‌دیده برای ایجاد اعتماد و جمع‌آوری بینش

  • توسعه مشترک پیام: ایجاد پیام‌ها به همراه جوامع برای اطمینان از مناسب بودن فرهنگی

  • جریان اطلاعات مبتنی بر شواهد: انتشار اطلاعات دقیق و به موقع برای مقابله با اطلاعات نادرست و شایعات

  • شفافیت و زمان‌بندی: ارائه اطلاعات به موقع و صادقانه

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل (مجموعه ابزارهای یکپارچه مدیریت سیل) برای گروه‌های زیر بسیار مفید است:

  • مدیران بحران و مدیران روابط عمومی سازمان‌های امدادی – برای یادگیری اصول ارتباطات ریسک و مدیریت رسانه در بحران

  • کارشناسان هواشناسی و هیدرولوژی – برای درک نقش رسانه‌ها در انتقال هشدارهای سیل

  • مسئولان اطلاع‌رسانی دستگاه‌های اجرایی – برای آشنایی با نمونه‌های موفق بین‌المللی

  • خبرنگاران و فعالان رسانه – برای درک مسئولیت‌های خود در پوشش بحران‌های طبیعی

  • اساتید و دانشجویان رشته‌های مدیریت بحران و ارتباطات – به عنوان منبعی تخصصی و بین‌المللی

  • مدیران منابع آب و محیط زیست – برای درک اهمیت ارتباطات در مدیریت ریسک سیل

  • پژوهشگران حوزه بلایای طبیعی – برای استفاده از چارچوب‌های نظری و نمونه‌های عملی کتاب

جمع‌بندی کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل

کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل (مجموعه ابزارهای یکپارچه مدیریت سیل) یک منبع تخصصی و بین‌المللی است که توسط دو سازمان معتبر جهانی (سازمان جهانی هواشناسی و شرکت جهانی آب) تهیه شده و به همت انتشارات کارگزار روابط عمومی در دسترس مخاطبان فارسی‌زبان قرار گرفته است.

این کتاب با پوشش مباحثی از تعاریف پایه تا نمونه‌های عملی موفق، یک راهنمای کامل برای مدیران بحران، کارشناسان روابط عمومی و فعالان رسانه است. ترکیب دانش نظری با تجربیات عملی کشورهای مختلف، این کتاب را به منبعی بی‌نظیر در حوزه مدیریت ارتباطات بحران سیل تبدیل کرده است.

اگر به دنبال یادگیری اصول حرفه‌ای ارتباطات ریسک و نقش رسانه‌ها در مدیریت سیل هستید، این کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل (مجموعه ابزارهای یکپارچه مدیریت سیل) را از دست ندهید.


سوالات متداول (FAQ)

۱. کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل مناسب چه کسانی است؟

این کتاب برای مدیران بحران، مدیران روابط عمومی سازمان‌های امدادی، کارشناسان هواشناسی، مسئولان اطلاع‌رسانی، خبرنگاران، اساتید و دانشجویان مدیریت بحران و تمام کسانی که با مدیریت بلایای طبیعی سروکار دارند، بسیار مفید است.

۲. آیا کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل برای افراد مبتدی قابل استفاده است؟

بله، این کتاب با زبانی روان و ساختاری منظم نوشته شده است. گفتار اول کتاب به مبانی پایه و تعاریف اساسی اختصاص دارد و خواننده را به تدریج با مفاهیم تخصصی آشنا می‌کند.

۳. مطالعه کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل چه مزایایی دارد؟

مطالعه این کتاب به شما کمک می‌کند تا با اصول ارتباطات ریسک در بحران سیل آشنا شوید، نقش رسانه‌ها در سه مرحله پیش، حین و پس از سیل را درک کنید، با نمونه‌های موفق بین‌المللی آشنا شوید و مهارت‌های ارتباطی خود را در شرایط بحرانی تقویت کنید.

۴. آیا کتاب نقش رسانه ها در مدیریت سیل فقط جنبه نظری دارد یا کاربردی است؟

این کتاب کاملاً کاربردی است. گفتار پنجم کتاب شامل نمونه‌های عینی و موفق از کشورهای مختلف مانند صربستان، فرانسه، آمریکا و ایتالیا است. همچنین پیوست‌های کتاب شامل دستورالعمل‌های عملی برای برقراری ارتباط در مواقع بحرانی می‌باشد.

۵. سازمان جهانی هواشناسی (WMO) چه نقشی در تهیه این کتاب داشته است؟

سازمان جهانی هواشناسی به عنوان یکی از دو تهیه‌کننده اصلی این کتاب، تجربیات و استانداردهای جهانی خود در زمینه مدیریت بلایای طبیعی و ارتباطات ریسک را در اختیار نویسندگان قرار داده است. این سازمان سابقه طولانی در تدوین دستورالعمل‌های همکاری بین‌المللی در فرآیند هشدار برای تهدیدات جوی شدید و شرایط حدی دارد .

۶. نقش رسانه‌های اجتماعی در مدیریت سیل چیست؟

این کتاب به نقش رسانه‌های اجتماعی در مدیریت سیل پرداخته و نمونه‌هایی مانند پروژه «نینجای سبز» برای آموزش و تعامل عمومی و «اپ سیل صلیب سرخ آمریکا» را بررسی می‌کند. ابزارهایی مانند واتساپ، تلگرام و شبکه‌های اجتماعی به دلیل سرعت بالا و دسترسی گسترده، برای اطلاع‌رسانی فوری هشدارهای سیل بسیار مؤثر هستند .

۷. چرا ارتباط با رسانه‌ها در مدیریت سیل اهمیت دارد؟

رسانه‌ها به دلیل دسترسی گسترده به مخاطبان و سرعت بالای انتشار اطلاعات، نقش کلیدی در اطلاع‌رسانی به موقع، آموزش عمومی و هماهنگی بین دستگاه‌های امدادی دارند. ارتباط مؤثر میان مدیران سیل و رسانه‌ها می‌تواند تفاوت بین یک واکنش موفق و یک فاجعه انسانی را رقم بزند.

۸. انتشارات کارگزار روابط عمومی چه آثاری دیگری در حوزه مدیریت بحران منتشر کرده است؟

انتشارات کارگزار روابط عمومی با سال‌ها تجربه در حوزه نشر کتاب‌های تخصصی ارتباطات و روابط عمومی، آثار ارزشمند دیگری نیز در زمینه مدیریت بحران، ارتباطات بحران و مدیریت ریسک منتشر کرده است. برای مشاهده سایر عناوین می‌توانید به وب‌سایت این انتشارات مراجعه کنید.