شناسنامه کتاب
|
درباره کتاب
کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی تألیف سازمان جهانی بهداشت دام (OIE) با همکاری سازمان بهداشت جهانی (WHO) با ترجمه محسن داوری توسط انتشارات کارگزار روابط عمومی منتشر شده است. این کتاب یکی از ابتکارات مشترک دو سازمان جهانی برای ارتقای ظرفیت ارتباطات ریسک نزد کارکنان و همتایانشان در سازمانهای ملی و فراملی است.
کتاب حاضر برگرفته از کتاب راهنمای سازمان جهانی بهداشت در خصوص ارتباطات مؤثر است که در برنامههای آموزشی برخط (آنلاین) و یا چهره به چهره WHO مورد استفاده قرار میگیرد. این کتاب به خواننده امکان میدهد به دانش و مهارتهای ارتباطی خود رنگ و روح دیگری ببخشد و دانستههایش را با همتایان ملی و بینالمللی به اشتراک بگذارد.
ضرورت ارتباطات دامپزشکی در عصر جهانیسازی
در عصر جهانیسازی و جابهجایی پرشتاب افراد، کالاها، حیوانات زنده و فرآوردههای با منشأ دامی، توسعه ارتباطات مؤثر حتی اهمیت بیشتری هم یافته است. تحولات شگرف رویداده در فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی و دگرگونی شیوههای دسترسی مردم به این اطلاعات، نیاز به وجود کارشناسان و مقاماتی رسمی را دوچندان ساخته است که مخاطرات متوجه حیوانات و انسانها را به گونهای واضح، معتبر و سریع، اطلاعرسانی کنند.
سازمان جهانی بهداشت دام بر این باور است که ارتباطات دامپزشکی به طرز قابل توجهی در صیانت از بهداشت و سلامت جامعه بشری سهیم است. آمارها نشان میدهد که ۷۵ درصد بیماریهای نوپدید که در جوامع انسانی گزارش میشود، از دنیای حیوانات نشأت میگیرند؛ بنابراین، ارتباط دوجانبه بین بخش سلامت انسانی و بهداشت و سلامت حیوانات، ضروری است.
همکاری OIE و WHO در چارچوب رویکرد سلامت واحد
کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی حاصل همکاری دو سازمان بزرگ جهانی است. OIE و WHO با توجه به رویکرد «سلامت واحد» (One Health)، که سلامت انسان، حیوانات و محیط زیست را در قالب شیوهنامهای جامع و به هم پیوسته مدنظر دارد، در بسیاری موارد همکاری تنگاتنگی با یکدیگر دارند. یکی از جنبههای همکاری این دو سازمان جهانی، در خصوص ارتباطات ریسک است.
ارتباطات مؤثر در زمان شیوع بیماریها
بخش سلامت انسانی و بهداشت حیوانات باید ارتباطات مؤثری در خصوص مخاطرات و رخداد شیوع بیماریها برقرار کنند. تشریک مساعی این دو بخش به همان اندازه که در حوزه آموزش بهداشت و نیز آموزشهای ترویجی الزامی است، درباره دیگر فعالیتهای ارتباطات ریسک هم ضرورت دارد.
در موارد شیوع بیماریها و بروز همهگیری، این دو بخش باید:
-
فعالیتهای ارتباطی خود را در مورد مخاطرات، ماهیت و ابعاد آن و میزان آسیبپذیریها هماهنگ کنند
-
واکنشهایی را که لازم است برای مهار بحران پی گرفته شود، با یکدیگر هماهنگ سازند
-
در روندی پرشتاب، ادراکات جمعی، باورها، شایعات و اطلاعات نادرست را شناسایی و پاسخهای متناسب ارائه کنند
ارائه اطلاعات و توصیههای بههنگام، معتبر، همهفهم و موثق، میزان تلفات بیماری و خسارتهای اقتصادی و پیامدهای اجتماعی آن را به حداقل میرساند.
تاریخچه تصویب معیارهای بینالمللی ارتباطات دامپزشکی
در سال ۲۰۱۱ میلادی، کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت دام، معیارهایی بینالمللی در خصوص ارتباطات دامپزشکی اتخاذ کردند. این معیارها شامل خدمات دامپزشکی مرتبط با حیوانات خشکزی و بهداشت آبزیان است که مقررات مربوط به آنها در بخش سوم کتاب آورده شده است.
پس از آن بود که نمایندگان کشورهای عضو این سازمان ترغیب شدند پایگاههای کانونی را برای این گونه از ارتباطات تعیین کنند. سازمان OIE همایشهای منطقهای را برای این مراکز کانونی ملی هدایت میکند تا با تقویت هر چه بیشتر ظرفیت و مهارتهای این نوع ارتباطات، فرصتی برای شبکهسازی مهیا شود.
کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی بخش دیگری از برنامه OIE برای بهبود ظرفیتهای ارتباطی دامپزشکی در کشورهای عضو به شمار میآید.
ساختار و محتوای کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی
کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی در چهار بخش و نه گفتار ساختار یافته است.
بخش الف: چارچوبسازی برای ارتباطات
گفتار نخست: «امید» و «اصل مطلب»
این گفتار به مبانی پایه و اصول اولیه ارتباطات دامپزشکی میپردازد. مفاهیمی که زیربنای هر ارتباط مؤثری هستند و بدون درک آنها، ارتباطات موفق شکل نمیگیرد.
گفتار دوم: مخاطب
شناخت مخاطب، اولین و مهمترین گام در هر ارتباطی است. این گفتار به شما میآموزد که چگونه مخاطبان خود را بشناسید، نیازها و انتظارات آنها را درک کنید و پیام خود را متناسب با هر مخاطب تنظیم نمایید.
گفتار سوم: ارتباطات مخاطره (مدیریت ارتباطات ریسک)
این گفتار به یکی از حساسترین و مهمترین حوزههای ارتباطات دامپزشکی میپردازد: ارتباطات ریسک. در زمان شیوع بیماریها و بحرانهای بهداشتی، نحوه ارتباط با مردم، رسانهها و ذینفعان میتواند تفاوت بین کنترل بحران و گسترش آن را ایجاد کند.
بخش ب: توسعه مواد و فرآوردههای ارتباطی
گفتار چهارم: هفت ضابطه شاخص ارتباطات دامپزشکی
این گفتار هفت اصل کلیدی و شاخص را برای ارتباطات مؤثر دامپزشکی معرفی میکند که رعایت آنها برای موفقیت ارتباطی ضروری است.
گفتار پنجم: خط داستانی و نکات گویای مکالمه
ایجاد یک خط داستانی منسجم و استفاده از نکات گویا در مکالمه، به انتقال بهتر پیام و ماندگاری آن در ذهن مخاطب کمک میکند.
بخش ج: شگردهایی برای کار با رسانهها
گفتار ششم: ابزارهای سخنگویان رسانهای
این گفتار به ابزارها و تکنیکهایی میپردازد که یک سخنگوی رسانهای (سخنگوی دامپزشکی) باید برای ارتباط مؤثر با رسانهها از آنها استفاده کند.
گفتار هفتم: شگردهایی برای کار با رسانهها
کار با رسانهها مهارتی است که نیاز به آموزش و تمرین دارد. این گفتار شگردها و ترفندهای عملی برای تعامل مؤثر با خبرنگاران و رسانهها ارائه میدهد.
بخش د: ضوابط معیار OIE در ارتباطات
گفتار هشتم: کدهای بهداشت و سلامت حیوانات خشکزی
این گفتار به ضوابط و معیارهای بینالمللی OIE برای ارتباطات در حوزه بهداشت حیوانات خشکزی (دام، طیور و…) میپردازد.
گفتار نهم: کدهای بهداشت و سلامت آبزیان
این گفتار به ضوابط و معیارهای بینالمللی OIE برای ارتباطات در حوزه بهداشت آبزیان (ماهیان و سایر آبزیان) اختصاص دارد.
ارتباطات دامپزشکی و سلامت جامعه
یکی از پیامهای کلیدی کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی این است که ارتباطات دامپزشکی فقط یک مهارت حرفهای نیست؛ بلکه ابزاری برای صیانت از سلامت جامعه بشری است. با توجه به اینکه ۷۵ درصد بیماریهای نوپدید انسانی منشأ حیوانی دارند، ارتباط مؤثر بین بخش دامپزشکی و بخش سلامت انسانی میتواند از همهگیریهای بزرگ جلوگیری کند یا خسارات ناشی از آنها را به حداقل برساند.
این کتاب مناسب چه کسانی است؟
کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی برای گروههای زیر بسیار مفید و کاربردی است:
-
دامپزشکان و کارشناسان دامپزشکی – برای بهبود مهارتهای ارتباطی با مراجعان، همکاران و رسانهها
-
کارشناسان بهداشت عمومی – برای درک بهتر ارتباط بین سلامت انسان و حیوانات
-
مسئولان ارتباطات و روابط عمومی سازمانهای دامپزشکی – برای طراحی و اجرای کمپینهای ارتباطی مؤثر
-
مدیران بحران در حوزه سلامت – برای مدیریت ارتباطات ریسک در زمان شیوع بیماریها
-
محققان حوزه بیماریهای مشترک انسان و دام – برای آشنایی با اصول ارتباطات ریسک
-
دانشجویان رشتههای دامپزشکی و بهداشت عمومی – به عنوان منبعی کاربردی و بینالمللی
-
کارشناسان سازمانهای بینالمللی سلامت – برای هماهنگی ارتباطات در سطح جهانی
-
خبرنگاران حوزه سلامت و دامپزشکی – برای درک بهتر مفاهیم و اصطلاحات تخصصی
جمعبندی راهنمای ارتباطات دامپزشکی
کتاب راهنمای ارتباطات دامپزشکی یک منبع معتبر و بینالمللی است که توسط دو سازمان بزرگ جهانی (OIE و WHO) تهیه شده و به همت انتشارات کارگزار روابط عمومی در دسترس مخاطبان فارسیزبان قرار گرفته است.
این کتاب با پوشش مباحث پایه تا پیشرفته ارتباطات دامپزشکی، از چارچوبسازی برای ارتباطات و شناخت مخاطب گرفته تا مدیریت ارتباطات ریسک، توسعه مواد ارتباطی، شگردهای کار با رسانهها و معیارهای بینالمللی OIE، یک راهنمای کامل و عملی برای تمام فعالان این حوزه است.
اگر دامپزشک هستید، اگر در حوزه بهداشت عمومی کار میکنید، اگر مسئول ارتباطات یک سازمان دامپزشکی هستید، یا اگر به هر نحوی با ارتباطات ریسک در حوزه سلامت سروکار دارید، این کتاب را از دست ندهید.