ناشناختگی آینده بسیار فراتر از آن است که بتوان با پیش بینی های علمی و پیشگویی های اجتماعی آن را کشف کرد. با وجود آنکه عدم قطعیت ها و آن دسته از انتخاب های بشری که هنوز انجام نشده اند، توانایی ما در پیش بینی آینده را محدود می سازند، اما سناریو می تواند به ما کمک کند تجسمی از چیستی آینده داشته باشیم.
در دنیای پرتلاطم امروز، سازمانها و به ویژه واحدهای روابط عمومی با تغییرات سریع و غیرقابل پیشبینی در محیط پیرامون خود مواجه هستند. تکنولوژیهای نوین، تحولات اجتماعی، بحرانهای اقتصادی و سیاسی و تغییر مداوم ذائقه مخاطبان، مدیران روابط عمومی را با چالشهای بیسابقهای روبرو کرده است. در چنین شرایطی، روشهای سنتی برنامهریزی که بر پیشبینی آینده مبتنی هستند، دیگر پاسخگوی نیازهای سازمانها نیستند.
کتاب «سناریونگاری در روابط عمومی (برنامه ریزی مبتنی بر سناریو)» به گردآوری و تالیف مهدی باقریان، با ویرایش زهرا بابازاده گان، توسط انتشارات کارگزار روابط عمومی در سال ۱۳۹۸ منتشر شده است. این اثر ۱۳۰ صفحهای با شابک ۹۷۸-۶۰۰-۵۳۷۴-۷۸-۰، به عنوان یک منبع فشرده، کاربردی و راهگشا برای مدیران و کارشناسان روابط عمومی تدوین شده است. کتاب «سناریونگاری در روابط عمومی» در ۱۳۰ صفحه و با شمارگان ۱۰۰۰ جلد منتشر شده است.
سناریونگاری (Scenario Planning) روشی برای تفکر درباره آینده است، نه برای پیشبینی آن. این کتاب به طور مشخص و تخصصی به کاربرد «سناریونگاری» در حوزه «برنامه ریزی روابط عمومی» میپردازد. کتاب سناریونگاری در روابط عمومی با معرفی برنامه ریزی مبتنی بر سناریو به عنوان جایگزینی قدرتمند برای روشهای سنتی و خطی، به مدیران و کارشناسان روابط عمومی میآموزد که چگونه میتوانند خود را برای آیندههای محتمل و مختلف آماده سازند.
برای مثال، سناریوهای جهانی داستانهایی هستند که نشان میدهند ممکن است تاریخ در این قرن چگونه توسعه یابد. سناریوها که با روندهای معاصر و نیروهای محرکه آغاز میشوند، هر کدام در مورد نتایج عدم قطعیت و انتخابهای بشر، فرضیات مختلفی ارائه میدهند و آنها را از یکدیگر تفکیک میکنند. این سناریوها آزمایشهای فکری برای تحریک تخیل، هشداردهی در مورد خطرات و الهامبخشی برای اقدامات اصلاحی هستند. کشف مرزهای احتمالات به ما کمک میکند به پیشروی کورکورانه تاریخ، روح، بینش و جهت ببخشیم.
کتاب به طور سیستماتیک فرآیند سناریونگاری را از مبانی نظری تا کاربردهای عملی پوشش میدهد. نویسنده به خوبی نشان میدهد که سناریوها میتوانند مختصر و توصیفی باشند یا روایت داستان گونه ای داشته باشند که زاویه دید شخصیتها در آینده را ارائه میدهند. آنها میتوانند «تاریخ آینده» را در بر بگیرند و نشان دهند که ما چطور از اینجا به آنجا میرویم.
نخستین گفتار کتاب سناریونگاری در روابط عمومی به تبیین مفاهیم پایه برنامهریزی استراتژیک اختصاص دارد. سناریوها برای افزایش گزینه های استراتژیک ما اهمیت ویژه ای دارند. آنها می توانند یک تونل بادی فکری ایجاد کنند تا ما با کمک آن ببینیم استراتژیهایمان در شرایط مختلف تا چه حد «پرواز» میکنند. آنها همچنین به ما کمک میکنند تفکرات عادی خود را کنار بگذاریم، به سمت نوآوری حرکت کنیم و انعطاف پذیری بیشتری داشته باشیم.
در این بخش، خواننده با تعریف دقیق «برنامه ریزی استراتژیک»، تفاوت آن با «برنامه ریزی عملیاتی» و مراحل مختلف آن آشنا میشود. سپس مفهوم «مهندسی مجدد فرآیند برنامه ریزی» و فرآیند جدید برنامه ریزی در ۱۱ مرحله تشریح میگردد.
این گفتار به رابطه میان دو حوزه «آینده پژوهی» و «سناریو نگاری» میپردازد. سناریوها ما را با خود به آیندههای ممکن (Possible futures) میبرند. آنها جهان پیش رو را توصیف میکنند و در مورد محرکهای سازنده آن جهان، مجموعه سیستماتیکی از فرضیات را ارائه میدهند.
در این بخش از کتاب سناریونگاری در روابط عمومی، کاربردهای عملی برنامه ریزی مبتنی بر سناریو در حوزههای مختلف از جمله برنامههای نظامی، سازمانهای دانشگاهی و تجاری و به طور ویژه در «مدیریت بحران» بررسی میشود.
قلب تپنده کتاب سناریونگاری در روابط عمومی در این گفتار جای دارد. نویسنده با ارائه یک «جعبه ابزار طراحی سناریو» شامل هفت روش کلیدی، فرآیند گام به گام تولید و ساخت سناریو را تشریح میکند. این فرآیند شامل شش مرحله اصلی است:
تصمیم گیری در مورد نیرو محرکه تغییر/ فرضیه ها با استفاده از تکنیکهایی مانند «طوفان مغزی» و دستهبندی عوامل «مهم و غیرقطعی»
کنار هم قرار دادن نیروها در یک چارچوب قابل قبول
ایجاد مینی سناریوهای اولیه
کاهش سناریوها به دو یا سه مورد با استفاده از مفهوم «سناریوهای مکمل»
نوشتن سناریوها به صورت داستانی و روایی
شناسایی مسائل پدید آمده
آخرین گفتار کتاب سناریونگاری در روابط عمومی به طور تخصصی به کاربرد سناریونگاری در عرصه روابط عمومی میپردازد. سناریوها در حوزه برنامه ریزی روابط عمومی، مجموعه ای از مفروضاتی هستند که شیوههایی را که ممکن است در آینده تغییر و رشد کند، بررسی میکنند. آنها ساختاری را برای پیش بینی نیازهای بالقوه و نیز گزینه های احتمالی سیاست های آینده ارائه میدهند.
نویسنده با تجزیه و تحلیل تغییرات و پیچیدگیهای فوقالعاده و عدم قطعیتهای متعدد و درک عمیق پیامدهای احتمالی آنها، نشان میدهد که ذینفعان میتوانند بهتر درک کنند که چگونه این نیروها به طور بالقوه بر مقیاس کلی توسعه در روابط عمومی و تثبیت جایگاه حرفهای آن در حوزههای مختلف سازمانی، اجتماعی و اقتصادی تأثیر میگذارد. در پایان این گفتار، سناریوهای قابل تصور برای آینده روابط عمومی ترسیم و تحلیل میشوند.
ما در دنیایی پر از پیچیدگی و ابهام زندگی میکنیم. روشهای سنتی برنامه ریزی که پیشفرض میگیرند آینده ادامه خطی گذشته است، در چنین شرایطی به شدت ناکارآمد هستند. سناریونگاری با در نظر گرفتن چندین آینده ممکن، به مدیران روابط عمومی کمک میکند تا:
ذهنیت خود را از حالت بسته به حالت باز تغییر دهند
فرضیات نادرست و پنهان خود را شناسایی کنند
برای بحرانها و تغییرات ناگهانی آماده باشند
استراتژیهای انعطافپذیری تدوین کنند که در شرایط مختلف کارایی داشته باشند
فرصتهای جدیدی را که در روشهای سنتی نادیده گرفته میشوند، شناسایی کنند
راههای بسیاری برای اجرای برنامه ریزی سناریو وجود دارد، اما چند عنصر کلیدی وجود دارد که باید در همه موارد در نظر گرفته شود:
استفاده از سناریوها برای مقایسه و تحلیل تعاملات بین عوامل متعدد
تجزیه و تحلیل نحوه استفاده از سناریوهای مختلف که می تواند بر آینده روابط عمومی تأثیر بگذارد
شناسایی استراتژیهای احتمالی که منجر به دستیابی عناصر مورد نظر در شرایط آینده میشود
مشارکت شاغلان روابط عمومی در طول فرایند
زبان ساده و ساختار منظم برای درک آسان مفاهیم پیچیده
ارائه فرآیند گام به گام و کاربردی برای پیادهسازی سناریونگاری
شامل واژهنامه تخصصی برای درک بهتر اصطلاحات کلیدی
ارائه پیوست کاربردی با عنوان «سناریو نویسی در تهیه تیزر تبلیغاتی»
کتاب سناریونگاری در روابط عمومی دربرگیرنده مباحث تخصصی است که برای تمامی مدیران و کارشناسانی که به دنبال برنامهریزی برای آینده در شرایط عدم قطعیت هستند، ضروری میباشد. مطالعه این کتاب به همه کسانی که با فرآیند برنامهریزی استراتژیک در سازمانها سروکار دارند، توصیه میشود.
مدیران و کارشناسان روابط عمومی که به دنبال ابزارهای مدرن برای برنامهریزی استراتژیک و مدیریت عدم قطعیت هستند
اساتید و دانشجویان رشتههای مدیریت و ارتباطات که به حوزه آیندهپژوهی و برنامهریزی استراتژیک علاقه دارند
مدیران ارشد سازمانها که میخواهند فرهنگ برنامهریزی مبتنی بر سناریو را در سازمان خود نهادینه کنند
مشاوران کسب و کار که با سازمانها در زمینه تدوین استراتژی و مدیریت تغییر همکاری میکنند
پژوهشگران حوزه آیندهپژوهی و سناریونگاری که به دنبال مطالعه کاربردهای عملی این روش در عرصه ارتباطات هستند
|
همچنین این کتاب دارای کتابنامه در صفحات ۱۲۰ تا ۱۳۰ است که منبعی ارزشمند برای مطالعه بیشتر در این حوزه محسوب میشود.
کتاب سناریونگاری در روابط عمومی (برنامه ریزی مبتنی بر سناریو) یک منبع حیاتی و کاربردی برای همه کسانی است که نمی خواهند در گرداب تغییرات سریع عصر دیجیتال غرق شوند. این کتاب با ارائه ابزارها و تکنیکهای عملی سناریونگاری، به مدیران و کارشناسان روابط عمومی نشان میدهد که چگونه می توانند برای آیندههای مختلف آماده شوند و سازمان خود را در مسیر موفقیت هدایت کنند. سناریوها برای افزایش گزینه های استراتژیک ما اهمیت ویژه ای دارند و میتوانند به ما کمک کنند تا تفکرات عادی خود را کنار بگذاریم و به سمت نوآوری حرکت کنیم.
اگر به دنبال کتابی هستید که شما را برای مواجهه با آیندههای محتمل و نامعلوم آماده سازد، نگرش شما را نسبت به برنامهریزی در روابط عمومی متحول کند و نقشه راهی عملی برای پیادهسازی سناریونگاری در سازمانتان در اختیارتان بگذارد، مطالعه کتاب سناریونگاری در روابط عمومی را به شما توصیه میکنیم. این کتاب را میتوان یک سرمایهگذاری کوچک با بازدهی بزرگ برای امنیت و موفقیت بلندمدت سازمانتان دانست.
کلیه حقوق این سایت برای “فیوچرمدیا” محفوظ می باشد