کتاب «گرافیک اطلاع رسان» نوشته آلبرتو کایرو با ترجمه احمد اشرفی، اثری تخصصی درباره گرافیک اطلاع رسان، بصری سازی اطلاعات، اینفوگرافیک و طراحی تعاملی اطلاعات است. این کتاب نشان می دهد چگونه می توان داده ها و اطلاعات پیچیده را به شکلی بصری، روشن، قابل فهم و موثر در اختیار مخاطب قرار داد.
موضوع کتاب گرافیک اطلاع رسان فقط طراحی چند نمودار زیبا نیست. مسئله اصلی این است که اطلاعات چگونه باید سازماندهی، تحلیل و تصویر شوند تا مخاطب بتواند در کمترین زمان، مهم ترین پیام را دریافت کند.
آلبرتو کایرو در این کتاب از مبانی نظری گرافیک اطلاع رسان شروع می کند، به تاریخ بصری سازی اطلاعات می رسد، طراحی برهم کنشی را بررسی می کند و سپس نمونه هایی از گرافیک اطلاع رسان در نیویورک تایمز را مورد توجه قرار می دهد.
کتاب گرافیک اطلاع رسان برای روزنامه نگاران، طراحان گرافیک، دانشجویان ارتباطات و روزنامه نگاری، تولیدکنندگان محتوا، کارشناسان روابط عمومی و افرادی که با داده، آمار، گزارش و محتوای بصری سروکار دارند، منبعی کاربردی است.
موضوع اصلی کتاب گرافیک اطلاع رسان، تبدیل داده و اطلاعات به یک زبان بصری قابل فهم است.
انسان امروز با حجم بسیار زیادی از اطلاعات مواجه است. آمار اقتصادی، نتایج انتخابات، اطلاعات علمی، گزارش های سازمانی، داده های اجتماعی و اطلاعات خبری هر روز در رسانه ها منتشر می شوند.
اما انتشار اطلاعات به تنهایی به معنای انتقال موثر پیام نیست.
ممکن است مخاطب ده ها عدد را ببیند اما نتواند ارتباط میان آنها را درک کند.
در مقابل، یک نمودار یا نقشه مناسب می تواند همان اطلاعات را در چند ثانیه قابل فهم کند.
این همان نقطه ای است که گرافیک اطلاع رسان اهمیت پیدا می کند.
گرافیک اطلاع رسان یا Information Graphics به استفاده هدفمند از عناصر بصری برای نمایش و توضیح اطلاعات گفته می شود.
این عناصر می توانند شامل نمودار، نقشه، جدول، آیکون، تصویر، تایم لاین، عدد و دیگر ساختارهای بصری باشند.
اما اصل مهم این است که طراحی در خدمت فهم اطلاعات قرار بگیرد.
یک گرافیک اطلاع رسان حرفه ای باید به مخاطب کمک کند:
اطلاعات را سریع تر ببیند.
رابطه میان داده ها را بهتر درک کند.
روندها را تشخیص دهد.
مقایسه انجام دهد.
و نتیجه اصلی را بدون سردرگمی دریافت کند.
بنابراین گرافیک اطلاع رسان در نقطه تلاقی طراحی، داده، روزنامه نگاری و ارتباطات قرار دارد.
گرافیک اطلاع رسان و اینفوگرافیک مفاهیم بسیار نزدیکی هستند.
اینفوگرافیک یکی از شناخته شده ترین شیوه های بصری سازی اطلاعات است که معمولا از ترکیب متن، عدد، نمودار، تصویر و آیکون استفاده می کند.
اما گرافیک اطلاع رسان را می توان مفهومی گسترده تر دانست که انواع مختلف نمایش بصری داده و اطلاعات را شامل می شود.
در هر دو حالت، اصل اساسی یکسان است:
اطلاعات باید بهتر فهمیده شوند، نه فقط زیباتر دیده شوند.
اگر طراحی زیبا باشد اما مخاطب نتواند پیام را بفهمد، گرافیک اطلاع رسان به هدف اصلی خود نرسیده است.
بصری سازی اطلاعات یا Information Visualization به نمایش داده ها از طریق ساختارهای بصری گفته می شود.
فرض کنید اطلاعات مربوط به جمعیت چند استان در اختیار شماست.
یک راه، نوشتن تمام اعداد در قالب متن است.
راه دیگر، استفاده از نمودار یا نقشه است.
در حالت دوم، مخاطب می تواند اختلاف ها، الگوها و روندها را بسیار سریع تر مشاهده کند.
همین منطق باعث شده بصری سازی اطلاعات در حوزه هایی مانند روزنامه نگاری، رسانه، تحقیقات علمی، گزارش های مدیریتی و روابط عمومی اهمیت زیادی پیدا کند.
روزنامه نگاری فقط با کلمه انجام نمی شود.
بسیاری از خبرها و گزارش ها شامل آمار، عدد، زمان، مکان و روابط پیچیده میان داده ها هستند.
در چنین مواردی، متن به تنهایی همیشه بهترین ابزار انتقال اطلاعات نیست.
مثلا می توان نتایج یک انتخابات را در چند پاراگراف توضیح داد.
اما یک نمودار می تواند همان اطلاعات را بسیار سریع تر منتقل کند.
در یک بحران جغرافیایی نیز نقشه می تواند موقعیت رویدادها را بهتر از توضیح طولانی نشان دهد.
به همین دلیل، گرافیک اطلاع رسان بخشی از روزنامه نگاری حرفه ای است.
برای شناخت گسترده تر ساختار خبر و تولید محتوای رسانه ای، شیوه نامه روزنامه نگاری می تواند مکمل مناسبی برای کتاب گرافیک اطلاع رسان باشد.
ممکن است تصور شود گرافیک اطلاع رسان فقط برای گرافیست ها کاربرد دارد.
اما در واقع، خبرنگار، دبیر خبر، مدیر رسانه و کارشناس روابط عمومی نیز باید منطق آن را بفهمند.
کارشناس ارتباطات باید بتواند تشخیص دهد:
کدام داده ارزش برجسته شدن دارد؟
چه اطلاعاتی قابلیت تبدیل شدن به نمودار دارند؟
کدام عدد برای مخاطب اهمیت بیشتری دارد؟
چه زمانی استفاده از نقشه بهتر از متن است؟
و چه نوع محتوای بصری می تواند پیام را سریع تر منتقل کند؟
به همین دلیل، گرافیک اطلاع رسان را باید بخشی از سواد حرفه ای فعالان ارتباطات دانست.
اگر هدف شما فقط شناخت نظری نیست و می خواهید این نوع مهارت ها را در محیط واقعی سازمان به کار بگیرید، آموزش روابط عمومی باید در کنار مهارت های تولید محتوا، تحلیل مخاطب و طراحی پیام دیده شود.
یکی از موضوعات مهم کتاب گرافیک اطلاع رسان، تاریخ بصری سازی اطلاعات است.
نمایش بصری داده ها پدیده جدیدی نیست.
انسان ها از گذشته برای توضیح موقعیت ها، روابط و اعداد از نقشه، جدول و نمودار استفاده کرده اند.
اما فناوری دیجیتال این حوزه را متحول کرده است.
در گذشته گرافیک اطلاع رسان اغلب به صورت ثابت منتشر می شد.
امروز مخاطب می تواند با یک نمودار تعامل کند، اطلاعات را انتخاب کند، بازه زمانی را تغییر دهد یا بخش خاصی از داده را بررسی کند.
به همین دلیل، گرافیک اطلاع رسان از یک تصویر ثابت به یک تجربه تعاملی تبدیل شده است.
یکی از موضوعات مهم کتاب، طراحی برهم کنشی یا Interactive Design است.
در یک گرافیک ثابت، مخاطب فقط اطلاعاتی را مشاهده می کند که طراح انتخاب کرده است.
اما در گرافیک تعاملی، کاربر می تواند با اطلاعات ارتباط برقرار کند.
مثلا می تواند:
یک منطقه را روی نقشه انتخاب کند.
یک سال خاص را بررسی کند.
چند شاخص را با هم مقایسه کند.
یا روی بخشی از نمودار کلیک کند و اطلاعات بیشتری ببیند.
این ویژگی در رسانه های دیجیتال اهمیت زیادی دارد.
در چنین محیطی، مخاطب دیگر فقط دریافت کننده اطلاعات نیست.
او می تواند بخشی از مسیر مشاهده و تحلیل را خودش انتخاب کند.
تفاوت میان یک اینفوگرافیک ثابت و یک گرافیک تعاملی فقط در حرکت نیست.
تفاوت اصلی در میزان مشارکت مخاطب است.
در یک تصویر ثابت، مسیر مشاهده اطلاعات تقریبا مشخص است.
اما در طراحی تعاملی، مخاطب می تواند مسیرهای مختلفی را انتخاب کند.
این قابلیت به خصوص زمانی مفید است که حجم داده زیاد باشد.
به جای قرار دادن تمام اطلاعات در یک صفحه شلوغ، می توان بخشی از اطلاعات را در اختیار انتخاب مخاطب قرار داد.
این نگاه یکی از مهم ترین مباحث روزنامه نگاری دیجیتال و طراحی اطلاعات است.
بدون داده معتبر، بهترین طراحی هم ارزش چندانی ندارد.
گرافیک اطلاع رسان باید بر پایه اطلاعات درست ساخته شود.
بنابراین تولید آن نباید از انتخاب رنگ یا قالب شروع شود.
ابتدا باید داده جمع آوری شود.
بعد باید داده بررسی و تحلیل شود.
سپس مشخص شود مهم ترین پیام چیست.
بعد از آن می توان مناسب ترین شکل بصری را انتخاب کرد.
این ترتیب اهمیت زیادی دارد.
اگر ابتدا یک قالب زیبا انتخاب کنیم و سپس تلاش کنیم داده ها را داخل آن قرار دهیم، ممکن است یک طراحی جذاب اما بی فایده تولید شود.
طراحی خوب اهمیت دارد.
اما زیبایی نباید بر فهم اطلاعات غلبه کند.
اگر مخاطب برای درک یک نمودار مجبور باشد مدت زیادی فکر کند، طراحی نتوانسته وظیفه اصلی خود را انجام دهد.
گرافیک اطلاع رسان باید میان جذابیت بصری و وضوح اطلاعات تعادل ایجاد کند.
اصل ساده است:
گرافیک خوب فقط دیده نمی شود؛ فهمیده می شود.
همه داده ها را نمی توان با یک نوع نمودار نمایش داد.
نوع اطلاعات تعیین می کند چه ساختاری مناسب تر است.
گاهی هدف مقایسه چند عدد است.
گاهی باید تغییرات در طول زمان دیده شود.
گاهی موقعیت جغرافیایی اهمیت دارد.
گاهی نیز باید رابطه میان چند متغیر نمایش داده شود.
بنابراین طراح باید قبل از طراحی بپرسد:
قرار است مخاطب چه چیزی را بفهمد؟
پاسخ این سوال تعیین می کند که استفاده از نمودار، نقشه، جدول یا شکل دیگری از بصری سازی مناسب تر است.
نقشه یکی از مهم ترین ابزارهای بصری سازی اطلاعات است.
بسیاری از خبرها و گزارش ها دارای بعد جغرافیایی هستند.
انتخابات، جنگ، مهاجرت، جمعیت، آب و هوا، حمل و نقل و حوادث طبیعی نمونه هایی هستند که موقعیت مکانی در آنها اهمیت دارد.
یک نقشه مناسب می تواند رابطه میان مکان و داده را در چند ثانیه نشان دهد.
اما نقشه نیز باید براساس اصول طراحی اطلاعات ساخته شود.
رنگ، مقیاس، نشانه ها و میزان جزئیات باید به شکلی انتخاب شوند که پیام اصلی دیده شود.
براساس معرفی کتاب، بخش هایی از گرافیک اطلاع رسان به نمونه های حرفه ای نیویورک تایمز اختصاص دارد.
بررسی نمونه واقعی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مخاطب می تواند ببیند اصول نظری چگونه در یک رسانه حرفه ای به کار گرفته می شوند.
این نمونه ها نشان می دهند که تولید گرافیک اطلاع رسان معمولا نتیجه همکاری چند تخصص است.
روزنامه نگار موضوع را می شناسد.
تحلیلگر داده اطلاعات را بررسی می کند.
طراح راه بصری نمایش آن را پیدا می کند.
و تیم تحریریه درباره بهترین شیوه ارائه تصمیم می گیرد.
گرافیک اطلاع رسان ارتباط مستقیمی با گرافیک خبری دارد.
هر دو برای انتقال سریع تر اطلاعات از عناصر بصری استفاده می کنند.
اما گرافیک خبری معمولا بیشتر به یک رویداد روز و زمان انتشار وابسته است.
در مقابل، گرافیک اطلاع رسان می تواند برای توضیح یک موضوع گسترده تر نیز استفاده شود.
مطالعه این دو کتاب در کنار یکدیگر می تواند یک مسیر کامل درباره طراحی خبر، اینفوگرافیک، گرافیک تلویزیونی و بصری سازی اطلاعات ایجاد کند.
فتوژورنالیسم و گرافیک اطلاع رسان هر دو از تصویر استفاده می کنند، اما کارکرد متفاوتی دارند.
در فتوژورنالیسم، عکاس واقعیت یک رویداد را ثبت می کند.
در گرافیک اطلاع رسان، اطلاعات و داده ها به ساختار بصری تبدیل می شوند.
اما هر دو بخشی از روایت تصویری در رسانه هستند.
برای تکمیل این ضلع، فتوژورنالیسم یکی از مرتبط ترین منابع داخلی است.
گزارشگر گاهی با حجم زیادی از داده مواجه است.
اگر تمام اطلاعات در متن قرار بگیرند، گزارش سنگین می شود.
گرافیک اطلاع رسان می تواند بخشی از این اطلاعات را بصری کند.
مثلا:
روند یک شاخص اقتصادی با نمودار.
پراکندگی یک مسئله اجتماعی با نقشه.
مقایسه چند مقدار با جدول.
یا مسیر تحول یک رویداد با تایم لاین.
رسانه های دیجیتال امکانات گرافیک اطلاع رسان را بسیار گسترده تر کرده اند.
در رسانه چاپی، گرافیک معمولا ثابت است.
اما در وب می توان از حرکت، صدا، تعامل و انتخاب کاربر استفاده کرد.
همین قابلیت ها باعث شده طراحی اطلاعات در فضای دیجیتال به حوزه ای بسیار گسترده تر تبدیل شود.
برای شناخت محیط جدید روزنامه نگاری، روزنامه نگاری سایبر و روزنامه نگاری جدید می توانند مسیر مطالعه را تکمیل کنند.
شبکه های اجتماعی باعث افزایش تقاضا برای محتوای بصری شده اند.
کاربر زمان محدودی برای مشاهده محتوا دارد.
به همین دلیل، رسانه ها و سازمان ها از کارت های آماری، نمودار، اینفوگرافیک و محتوای تصویری کوتاه استفاده می کنند.
اما کوتاه بودن نباید به تحریف اطلاعات منجر شود.
یک گرافیک حرفه ای باید میان سادگی و دقت تعادل ایجاد کند.
روزنامه نگاری در رسانه های اجتماعی می تواند این بخش از کاربرد گرافیک اطلاع رسان را تکمیل کند.
تصویر می تواند اطلاعات را روشن کند، اما در صورت طراحی نادرست یا جهت دار، می تواند باعث برداشت اشتباه شود.
مثلا تغییر مقیاس یک نمودار می تواند اختلاف میان دو عدد را بسیار بزرگ تر از واقعیت نشان دهد.
انتخاب رنگ نیز می تواند ذهن مخاطب را به سمت خاصی هدایت کند.
بنابراین مخاطب باید بتواند داده و تصویر را نیز تحلیل کند.
از این زاویه، گرافیک اطلاع رسان با سواد رسانه ای ارتباط مستقیم دارد.
سواد رسانه ای و آگاهی های نشانه شناختی می تواند مکمل خوبی برای این بخش باشد.
این کتاب برای طراحان گرافیک، روزنامه نگاران، دانشجویان ارتباطات، دانشجویان رسانه، طراحان اینفوگرافیک، تولیدکنندگان محتوای دیجیتال و مدیران رسانه مناسب است.
اما یکی از مهم ترین گروه های مخاطب این کتاب، کارشناسان روابط عمومی هستند.
روابط عمومی امروز با داده، آمار، گزارش عملکرد، نتایج کمپین و اطلاعات سازمانی سروکار دارد.
بخش بزرگی از این اطلاعات را می توان با استفاده از اصول گرافیک اطلاع رسان به محتوایی قابل فهم تر تبدیل کرد.
روابط عمومی ها حجم زیادی از داده و اطلاعات تولید می کنند.
گزارش عملکرد.
تعداد پروژه ها.
نتایج نظرسنجی.
آمار خدمات.
داده های کمپین.
اطلاعات مسئولیت اجتماعی.
میزان مخاطب.
و شاخص های عملکرد.
اگر تمام این اطلاعات در قالب متن منتشر شوند، احتمال زیادی وجود دارد که مخاطب بخش مهمی از آنها را نخواند.
گرافیک اطلاع رسان کمک می کند داده ها به محتوایی سریع تر و قابل فهم تر تبدیل شوند.
یک نمودار می تواند رشد عملکرد را نشان دهد.
یک نقشه می تواند گستره فعالیت را نمایش دهد.
یک تایم لاین می تواند مراحل اجرای پروژه را توضیح دهد.
و یک اینفوگرافیک می تواند مهم ترین بخش های یک گزارش طولانی را خلاصه کند.
اما اینجا یک سوال مهم مطرح می شود:
چه داده ای را باید منتشر کنیم و چرا؟
همین سوال، ما را از طراحی صرف به روابط عمومی حرفه ای می رساند.
ممکن است یک کارشناس روابط عمومی بتواند اینفوگرافیک زیبایی تولید کند، اما اگر نداند هدف ارتباطی چیست، محتوا همچنان ضعیف خواهد بود.
روابط عمومی حرفه ای باید قبل از تولید محتوا بداند:
مخاطب اصلی کیست؟
چه چیزی برای او اهمیت دارد؟
کدام داده باید برجسته شود؟
چه پیامی باید از اطلاعات استخراج شود؟
محتوا در سایت منتشر می شود یا شبکه اجتماعی؟
قرار است مخاطب بعد از دیدن محتوا چه چیزی بفهمد یا چه کاری انجام دهد؟
اینجاست که تفاوت میان «تولید محتوا» و «مدیریت ارتباطات» مشخص می شود.
کتاب گرافیک اطلاع رسان به شما کمک می کند بفهمید داده چگونه باید بصری شود؛ اما کارشناس روابط عمومی حرفه ای باید بتواند قبل از آن، استراتژی پیام، مخاطب، رسانه و هدف را طراحی کند.
دوره آموزش روابط عمومی برای همین نقطه طراحی شده است.
اگر شما در روابط عمومی، رسانه، تولید محتوا یا ارتباطات سازمانی فعالیت می کنید، دانستن ابزارها به تنهایی کافی نیست.
باید بتوانید:
استراتژی ارتباطی طراحی کنید.
مخاطب و ذی نفع را بشناسید.
پیام حرفه ای تولید کنید.
رسانه مناسب را انتخاب کنید.
محتوای متنی و بصری را در خدمت یک هدف مشخص قرار دهید.
با خبرنگاران و رسانه ها حرفه ای ارتباط برقرار کنید.
کمپین ارتباطی طراحی کنید.
بازخورد مخاطب را تحلیل کنید.
و روابط عمومی را از واحد انتشار خبر به یک واحد اثرگذار در سازمان تبدیل کنید.
به همین دلیل، اگر کتاب گرافیک اطلاع رسان برای شما جذاب است، احتمالا بخشی از مخاطبان اصلی دوره آموزش روابط عمومی فیوچرمدیا نیز هستید.
در این کتاب یاد می گیرید چگونه اطلاعات را بهتر نمایش دهید؛ در دوره روابط عمومی باید یاد بگیرید چه اطلاعاتی ارزش تبدیل شدن به پیام دارند، چرا باید منتشر شوند، برای چه کسی طراحی شوند و چگونه به هدف سازمان کمک کنند.
یکی از مهم ترین ویژگی های کتاب گرافیک اطلاع رسان این است که مخاطب را از نگاه سطحی به طراحی دور می کند.
این کتاب فقط درباره زیبا کردن اطلاعات نیست.
موضوع اصلی آن این است که چگونه داده، طراحی و ارتباطات به یکدیگر متصل می شوند.
کتاب از پایه های نظری آغاز می کند، تاریخ بصری سازی را بررسی می کند، به طراحی برهم کنشی می رسد و نمونه های حرفه ای را مورد توجه قرار می دهد.
این ساختار برای کسانی که می خواهند در حوزه اینفوگرافیک، روزنامه نگاری داده محور و طراحی اطلاعات فعالیت کنند، ارزشمند است.
براساس معرفی موجود، کتاب گرافیک اطلاع رسان در پنج فصل تدوین شده است.
فصل اول به گرافیک اطلاع رسان و پایه های نظری آن می پردازد.
فصل دوم تاریخ بصری سازی اطلاعات را بررسی می کند.
فصل سوم به نظریات اساسی در طراحی برهم کنشی اختصاص دارد.
فصل های چهارم و پنجم نیز آثار گرافیک اطلاع رسان نیویورک تایمز را مورد توجه قرار می دهند.
بنابراین مسیر کتاب از نظریه آغاز می شود و به نمونه های حرفه ای می رسد.
| مشخصات | اطلاعات |
|---|---|
| نام کتاب | گرافیک اطلاع رسان |
| عنوان اصلی | Infografia 2.0 |
| نویسنده | آلبرتو کایرو |
| مترجم | احمد اشرفی |
| ناشر | سروش |
| سال انتشار فارسی | ۱۳۹۴ |
| سال انتشار اثر اصلی در اطلاعات ارائه شده | ۲۰۱۱ |
| تعداد صفحات | ۱۵۸ صفحه |
| تعداد فصل ها | ۵ فصل |
| قطع | وزیری |
| نوع جلد | شومیز |
| نوبت چاپ | چاپ اول |
| شابک | 978-964-120-962-1 |
| زبان | فارسی |
| موضوعات اصلی | گرافیک اطلاع رسان، بصری سازی اطلاعات، اینفوگرافیک، طراحی برهم کنشی |
کتاب گرافیک اطلاع رسان اثر آلبرتو کایرو درباره مبانی گرافیک اطلاع رسان، تاریخ بصری سازی اطلاعات، طراحی برهم کنشی و کاربرد حرفه ای گرافیک اطلاعات در رسانه است.
آلبرتو کایرو نویسنده این کتاب است و احمد اشرفی آن را به فارسی ترجمه کرده است.
گرافیک اطلاع رسان استفاده از نمودار، نقشه، جدول، تصویر، آیکون و دیگر عناصر بصری برای ساده تر و قابل فهم تر کردن اطلاعات است.
اینفوگرافیک یکی از شیوه های شناخته شده نمایش بصری داده و اطلاعات است، در حالی که گرافیک اطلاع رسان می تواند مجموعه گسترده تری از روش های بصری سازی اطلاعات را شامل شود.
بصری سازی اطلاعات به تبدیل داده و اطلاعات به ساختارهای بصری گفته می شود تا مخاطب بتواند روندها، مقایسه ها و روابط را سریع تر درک کند.
گرافیک اطلاع رسان تعاملی نوعی نمایش بصری است که مخاطب می تواند با آن تعامل کند و بخشی از داده یا اطلاعات مورد نظر خود را انتخاب و مشاهده کند.
براساس معرفی ارائه شده، این کتاب در پنج فصل تنظیم شده است.
طراحان گرافیک، روزنامه نگاران، دانشجویان ارتباطات، مدیران رسانه، تولیدکنندگان محتوا، طراحان اینفوگرافیک و کارشناسان روابط عمومی از مخاطبان اصلی این کتاب هستند.
بله. روابط عمومی می تواند از گرافیک اطلاع رسان برای ارائه گزارش عملکرد، آمار سازمانی، نتایج کمپین و دیگر داده ها به شکل قابل فهم تر استفاده کند.
مطالعه کتاب گرافیک اطلاع رسان می تواند دانش شما را درباره بصری سازی داده تقویت کند، اما برای استفاده استراتژیک از محتوا، پیام و داده در سازمان، دوره آموزش روابط عمومی فیوچرمدیا می تواند مسیر عملی تری برای توسعه مهارت های حرفه ای باشد.
کتاب گرافیک اطلاع رسان نوشته آلبرتو کایرو با ترجمه احمد اشرفی، اثری درباره بصری سازی داده، اینفوگرافیک، طراحی اطلاعات و گرافیک تعاملی است.
این کتاب نشان می دهد که هدف گرافیک فقط زیباتر کردن اطلاعات نیست؛ بلکه طراحی باید به فهم بهتر داده کمک کند.
اما اگر می خواهید این دانش را در محیط سازمانی به یک مهارت حرفه ای تبدیل کنید و فقط تولیدکننده محتوا نباشید، دوره آموزش روابط عمومی فیوچرمدیا می تواند مسیر بعدی شما باشد.
[مشاهده سرفصل ها و ثبت نام در دوره آموزش روابط عمومی فیوچرمدیا]
