کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران: مجموعه مقالات هفدهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران
بحران نه تنها یک مشکل اجتماعی است، بلکه یک گسست میان دو مرحله قبل و بعد از بحران است که میتواند در شرایط بحرانی به یک شکاف جدی تبدیل شود. بحران یک حالت ایستا نیست، بلکه یک حرکت میان دو مرحله مهم از حیات انسانی، ساختار یک سازمان و بالاخره یک جامعه است. بحران از منظر دیگر حالتی از جنگ است که به صورت آرام وارد ساختارها میشود و به تدریج به مرحله بحرانی یا نقطه اوج میرسد که در آن صورت به یک «بحران واقعی» تبدیل میشود و سیستم سختافزاری و نرمافزاری سازمانها را مختل میسازد.
کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران (مجموعه مقالات هفدهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران) به اهتمام دکتر حسن بشیر و مهدی باقریان، با ویرایش زهرا بابازادهگان، توسط انتشارات کارگزار روابط عمومی در سال ۱۴۰۱ منتشر شده است. این اثر ۲۵۸ صفحهای، حاصل برگزاری هفدهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران است و از میان مقالات ارسالی، ۷ مقاله که از جامعیت علمی بیشتری برخوردار بودند انتخاب و در قالب این کتاب منتشر شدهاند. این کتاب به بررسی نقش روابط عمومیها در کنترل و مدیریت بحران میپردازد.
روابط عمومی و مدیریت بحران دقیقاً به چه موضوعی می پردازد؟
کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران شامل هفت مقاله تخصصی است که هر یک از زاویهای متفاوت به موضوع بحران و نقش روابط عمومی در مدیریت آن میپردازد. مقالات این کتاب با تکیه بر آخرین تحولات نظری و تجربیات عملی، چارچوبی جامع برای درک چیستی بحران، مراحل آن و وظایف روابط عمومی در مقابله با آن ارائه میدهند. بخش پایانی کتاب نیز گزارشی از برگزاری هفدهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران است.
رسانهها نقش اساسی در ایجاد، خنثیسازی، تعدیل و تغییر بحران دارند. این نقش در شرایط مختلف میتواند برای جامعه حیاتی باشد. رسانههایی هستند که آگاهانه با درک شرایط موجود یا در مواردی غیرآگاهانه بدون شناخت کافی شرایط و واقعیتها بحرانساز میشوند. در مقابل رسانههایی وجود دارند که در تلاشند شرایط بحرانی را کاهش دهند و در حالت بحران، در خنثیسازی آن تلاش کنند. روابط عمومیها، نقش مهمی در شرایط قبل، حین و بعد از بحران در سازمان دارند. روابط عمومیها با اطلاعاتی که میتوانند با تلاش و پیگیری به دست آورند، میتوانند نقش اساسی در خنثیسازی بحرانها داشته باشند.
گفتار اول: روابط عمومی به مثابه رسانه و مدیریت بحران (حسن بشیر)
نخستین مقاله کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران به قلم دکتر حسن بشیر به رابطه میان رسانه، روابط عمومی و بحران میپردازد. برای شناخت بحران و نقش رسانهها و روابط عمومیها که به نوعی نقشهای رسانهای گوناگونی در راستای انعکاس اخبار، گزارشات، برنامهها و تولیدات سازمان دارند و میتوان آنها را از این جهت به عنوان «روابط عمومی به مثابه رسانه» نامید، باید فرآیند بحران را بر مبنای معناشناسی این واژه و مراحل آن مورد بحث و بررسی قرار داد.
رسانه روابط عمومی و نقش دوگانه آن در بحران
در این مقاله از کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران، رسانه روابط عمومی در بستر فرهنگهای مختلف میتواند نقش دوگانه مدیریت و کنترل یا تشدید و گسترش بحران را با بهرهگیری از شیوههای مختلف برجستهسازی، اقناع، کاشت و آموزش بر عهده داشته باشد.
روابط عمومیها با اطلاعاتی که میتوانند با تلاش و پیگیری به دست آورند میتوانند نقش اساسی در خنثیسازی بحرانها داشته باشند. اگر روابط عمومی و رسانه یک سازمان به درستی عمل کنند، میتوانند از تبدیل یک مسئله کوچک به بحرانی بزرگ پیشگیری کنند. در مقابل، غفلت یا عملکرد نادرست آنها میتواند یک بحران کوچک را به فاجعهای غیرقابل کنترل تبدیل کند.
گفتار دوم: مدیریت و ارتباطات بحران (موسسه رسمی روابط عمومی)
دومین مقاله کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران که توسط موسسه رسمی روابط عمومی تدوین و توسط انتشارات کارگزار روابط عمومی ترجمه شده است، به بررسی اهمیت مدیریت بحران به عنوان یکی از بخشهای حیاتی سازمان میپردازد. نقصانهای این بخش میتواند موجب بروز آسیبهای جدی برای ذینفعان، ضرر سازمان یا حتی از بین رفتن آن شود.
متخصصان روابط عمومی، اجزای اساسی تیمهای مدیریت بحران
در این مقاله از کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران، متخصصان روابط عمومی به عنوان اجزای اساسی تیمهای مدیریت بحران معرفی میشوند. متخصصان و محققان مدیریت بحران در رشتههای کاری مختلف، مطالب گوناگون و متفاوتی را درباره مدیریت بحران و جایگاه روابط عمومی در این حوزه نوشتهاند. این مقاله تلاش میکند تا با جمعبندی این منابع، یک چارچوب منسجم و قابل استفاده برای متخصصان روابط عمومی ارائه دهد.
گفتار سوم: یک راهنمای کامل برای مدیریت و ارتباطات بحران (سوفی تامپسون)
سومین مقاله کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران نوشته سوفی تامپسون (با ترجمه موسسه کارگزار روابط عمومی) به ارائه یک راهنمای کامل برای مدیریت و ارتباطات بحران میپردازد. اکثر کسبوکارها در مقطعی با بحران مواجه خواهند شد و ناتوانی آنها در پاسخگویی به آن، میتواند آسیبهای جدی را به درآمد نهایی، ذینفعان و تصویر عمومی شرکت وارد کند.
مدیریت بحران در عصر رسانههای اجتماعی
در عصر رسانههای اجتماعی و اینترنت، اخبار بلافاصله دست به دست میشوند. سازمانها باید پاسخگویی سریع و مناسبی را به بحرانهای روابط عمومی داشته باشند تا صدمات وارد بر خودشان را به حداقل برسانند. در این مقاله از کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران، مجموعهای از رویکردها، منابع و مطالعات موردی مفید در حوزه روابط عمومی و مدیریت بحران مطرح شده است. این مقاله به متخصصان کمک میکند تا برای مواجهه با هر نوع بحرانی آماده باشند و واکنشی سریع، متناسب و اثربخش از خود نشان دهند.
گفتار چهارم: نقش روابط عمومی در مستندسازی بحران (عباس خسروانی)
چهارمین مقاله کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران به قلم عباس خسروانی به موضوعی میپردازد که اغلب در مباحث مدیریت بحران نادیده گرفته میشود: مستندسازی. مانایی هر فعالیتی در گرو ثبت و مستندسازی آن است. هر فعالیت ثبتشدهای میتواند بخشی از تاریخ یک سازمان، اعم از خدماتی یا تولیدی را برای بهرهمندی آیندگان محفوظ نگاه دارد.
جنبش همگانی مستندسازی به پیشرانی روابط عمومی
بررسی بحرانهای گذشته در کشور نشان میدهد که هر بار بحرانی رخ میدهد، هزینههای مالی و اقتصادی بیشتری نسبت به گذشته به بار میآید که صرف بازسازی و بازآوری زیرساختها میشود. وجود چنین نارسایی، بیشتر از اینکه ضعف عملکرد مهندسی و مدیریتی را آشکار سازد، نبود دانش مدیریت سانحه به دلیل فقدان یک نظام مستندسازی را یادآور میشود.
در این مقاله از کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران، مستندسازی به عنوان ابزاری برای نشاندادن دانش، مهارت، تجربه و قدرت نقشآفرینی سازمانهای درگیر معرفی میشود. تحلیل و تفسیر و بازخوانی عملیات میتواند توان برنامهریزی و قدرت هدایت و مدیریت سازمانها را ارتقا بخشد. نویسنده معتقد است که در سازمانها به جنبش همگانی مستندسازی نیاز داریم که روابط عمومی باید پیشران این جنبش باشد. بسیاری از فعالیتها تکرار کارهایی است که در گذشته انجام شده و این تکرار بیحاصل، بهرهوری اقدامات را کاهش داده است.
گفتار پنجم: بررسی تاثیر استفاده از ماسک در ایجاد اختلال در ارتباطات میان فردی (سعید معادی)
پنجمین مقاله کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران نوشته سعید معادی به موضوعی بدیع و مرتبط با بحران همهگیری کرونا میپردازد. ویروس بدون مرز کرونا و شیوع این بیماری عجیب، تجربه جدیدی را بر نحوه زندگی مردم جهان به جا گذاشت؛ تجربهای خاص که تاکنون در هیچ جای تاریخ جهان با این شدت، کیفیت، سرعت و فراگیری ثبت و ضبط نشده است.
تاثیر ماسک بر ارتباطات میان فردی
یکی از آثار مقابله با بیماری کرونا که در قالب استفاده از ماسک بر روی صورت بروز کرده، باعث شده است تا این اقدام بهداشتی و پیشگیرانه به نحوی در شکلگیری ارتباط کلامی و غیرکلامی میانفردی اثر بگذارد. در ارتباطات انسانی، علاوه بر مکانیزم گفتاری، حرکات بدنی به ویژه اندامهای سر و صورت (که خود به اشارات ابروان، چشم، بینی، دهان و لب تقسیم میشود) نیز نقش بسزایی در برقراری ارتباط دارند.
این مقاله از کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران نشان میدهد که چگونه پوشاندن بخشی از صورت با ماسک، میتواند با ایجاد اختلال و پارازیت در فرآیند ارتباطی، تأثیر پیام را تحتالشعاع قرار دهد. جنبههایی از حرکات صورت میتوانند نقشی اساسیتر از مهارتهای کلامی در برقراری ارتباط ایفا کنند، به نحوی که جایگزین پیامهای کلامی میشوند، پیامهای کلامی را تقویت میکنند و در جهت خلاف ورود پیامهای کلامی عمل میکنند.
گفتار ششم: مسئولیتهای اجتماعی رسانهها در مبارزه با کرونا (عباس خسروانی)
ششمین مقاله کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران نوشته عباس خسروانی به بررسی مسئولیتهای اجتماعی رسانهها در مبارزه با کرونا میپردازد. بحران به ویژه از نوع زیستی و طبیعی به واقعیتی غیرقابل انکار در زندگی اجتماعی ما تبدیل شده است. این بحرانها در دل خود ظرفیت شکلگیری تهدیدها و فرصتهایی را دارند که بر حسب نوع، شدت و گستره محیطی آن، میتواند نظام حکمرانی را با چالشهای مختلفی روبرو کند.
کارویژههای رسانهها در شرایط بحرانی
در این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با بررسی نظری نقش رسانهها در قبال بحرانها بر اساس نظریه مسئولیت اجتماعی رسانه، مهمترین کارویژههای رسانهها در فرآیند مبارزه با ویروس کرونا ارائه شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که رسانهها در شرایط بحران کرونا سه کار ویژه مهم بر عهده دارند: نقش اطلاعیابی و اطلاعرسانی، نقش آموزش و آگاهیبخشی و نقش همبستگی و بسیج عمومی. همچنین در این مقاله پیشنهادهای کاربردی برای ستاد ملی مبارزه با کرونا ارائه شده است.
گفتار هفتم: روابط عمومی در بحران؛ تأثیر کرونا بر جایگاه روابط عمومی (یحیی احمدی و مسعود کریمخانی)
هفتمین مقاله کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران نوشته یحیی احمدی و مسعود کریمخانی به تأثیر بحران کرونا بر جایگاه روابط عمومی میپردازد. همهگیری جهانی کرونا خط تقسیمی منظم برای نامگذاری دوره «پیش از کرونا» و «پساکرونا» ایجاد کرده است. کرونا اصولی را که ما بدیهی میانگاشتیم تغییر داده است.
از کرونا تا متاورس؛ تحول در روابط عمومی
با از بین رفتن روشهای رایج بازاریابی و ارتباطی در دوران کرونا، تفکرات جدیدی برای نحوه ارتباط با مشتریان و مخاطبان شکل گرفت. مردم دیگر تمایلی برای بازگشت به وضعیت قبل ندارند و به دنبال روشها و فناوریهای جدیدی برای برقراری ارتباط با یکدیگر هستند. شتاب گرفتن تمایل و حضور مردم در فضای مجازی و برگزاری جلسات در قالب وبینارها، گواهی بر این موضوع است.
با پیدایش «متاورس» و ادغام دنیای مادی و مجازی و فرصتهایی که با خود به همراه دارد، نمیتوان انتظار بازگشت به شرایط قبل را داشت. در این مقاله از کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران، شرایط فعلی نه تنها به صورت عام کسبوکارها و سازمانها را تغییر داده، بلکه به صورت خاص انقلابی در حوزه روابطعمومی ایجاد کرده است. در این دوره جدید، «اعتماد» نقش مهمی را ایفا میکند. این شرایط فرصتی را برای درخشش روابط عمومیها فراهم میکند که با موقعیتیابی متفکرانه، بالاخره به نقش اصلی که همیشه آرزویش را داشتهاند قدم بگذارند.
پانویس: گزارش هفدهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران
بخش پایانی کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران گزارشی از برگزاری هفدهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران است. این گزارش تصویری جامع از روند برگزاری کنفرانس، مقالات ارائه شده، سخنرانان و دستاوردهای علمی این رویداد ارائه میدهد و نشان میدهد که چگونه این گردهمایی علمی به تبادل نظر و اشتراک تجربیات در زمینه مدیریت بحران کمک کرده است.
جمع بندی کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران
کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران (مجموعه مقالات هفدهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران) یک منبع علمی-کاربردی و جامع برای همه کسانی است که میخواهند نقش روابط عمومی را در مدیریت بحرانها به درستی بشناسند و از آن بهره ببرند. این کتاب به شما نشان میدهد که روابط عمومی چگونه میتواند با ایفای نقش رسانهای خود، از تبدیل یک مسئله کوچک به بحرانی بزرگ جلوگیری کند و در صورت وقوع بحران، با استفاده از ابزارهای مناسب، خسارتها را به حداقل برساند.
مدیریت بحران یکی از بخشهای حیاتی سازمان است و متخصصان روابط عمومی به عنوان اجزای اساسی تیمهای مدیریت بحران، باید با آخرین رویکردها و تکنیکهای مدیریت بحران آشنا باشند. این کتاب با پوشش موضوعاتی از مستندسازی بحران تا تأثیر کرونا بر ارتباطات میانفردی و مسئولیتهای اجتماعی رسانهها، یک منبع جامع و بینظیر برای مدیران و کارشناسان روابط عمومی و همه کسانی است که با بحرانهای ارتباطی سروکار دارند.
مشخصات فنی کتاب روابط عمومی و مدیریت بحران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||