آیا روابط عمومی سابقهای به درازای تاریخ بشر دارد یا پدیدهای است که تولد خود را مدیون انقلاب صنعتی و قرن بیستم میداند؟ پاسخ به این پرسش بستگی به این دارد که از کدام زاویه به مقوله «ارتباط عمومی» نگاه کنیم. اگر ارتباطات انسانی را در نظر بگیریم، ردپای روابط عمومی را در فرمانروایی فراعنه و امپراتوران کهن نیز میتوان جستجو کرد. اما اگر شکل امروزی، حرفهای و ساختاریافته آن را مدنظر داشته باشیم، بیگمان زادگاهش آمریکا و اروپای اوایل قرن بیستم است.
کتاب روابط عمومی و تبلیغات نوشته کاظم متولی، یکی از نخستین و ماندگارترین آثار تألیفی در این حوزه در ایران است که توسط انتشارات بهجت در سال ۱۳۷۲ منتشر شده است. این کتاب ۲۱۶ صفحهای، حاصل یک عمر تجربه و تحصیل یکی از اولین فارغالتحصیلان رشته روابط عمومی در ایران است و به عنوان منبعی پایهای برای دانشجویان و علاقهمندان این رشته شناخته میشود .
کاظم متولی در این کتاب به دنبال روشن کردن مرزهای مشترک و تفاوتهای بنیادین دو حوزه «روابط عمومی» و «تبلیغات» است. او با نگاهی موشکافانه، ابتدا به وجه تسمیه و تعاریف رایج روابط عمومی در کتابها و جزوات درسی میپردازد و نقاط قوت و ضعف آنها را بررسی میکند.
مولف معتقد است که اگر معنی کلی «برقراری ارتباط عمومی» و جنبههای خبری و ابلاغی آن را از روابط عمومی انتظار داشته باشیم، باید پیشینه آن را در عمق تاریخ جستجو کنیم. اما در صورتی که شکل جدید، ساری و جاری آن را مدنظر داشته باشیم، باید ظهور و پیدایش آن را از اوایل قرن میلادی حاضر در کشور آمریکا و چند کشور اروپایی و حدوداً از سال ۱۳۲۰ به بعد در ایران بدانیم.
کتاب روابط عمومی و تبلیغات با نگاهی تاریخی و تحلیلی، تلاش میکند تا تصویری شفاف از این دو مقوله ارائه دهد و خواننده را در تشخیص کارکردهای مستقل و مرتبط آنها یاری رساند. این اثر که در زمان خود جزو نخستین متون تألیفی دانشگاهی محسوب میشد، نقش مهمی در شکلگیری ادبیات آکادمیک روابط عمومی در ایران ایفا کرده است.
نویسنده کتاب، زندهیاد کاظم متولی، یکی از چهرههای ماندگار و پیشکسوتان عرصه ارتباطات و روابط عمومی در ایران است. آشنایی با کارنامه ایشان، ارزش و اعتبار این کتاب را دوچندان میکند.
کاظم متولی در سال ۱۳۱۷ در یزد دیده به جهان گشود. او در سال ۱۳۴۶ در اولین آزمون ورودی «موسسه عالی مطبوعات و روابط عمومی» که بعدها به «دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی» تغییر نام یافت، در رشته روابط عمومی پذیرفته شد. متولی در سال ۱۳۵۰ در ردیف اولین فارغالتحصیلان این دانشکده، مدرک کارشناسی خود را دریافت کرد . این دوره تاریخی نشان میدهد که ایشان جزو نسل اول و از بنیانگذاران علم روابط عمومی دانشگاهی در ایران محسوب میشود .
حاصل یک عمر تحصیل و تجربه استاد کاظم متولی، صرفاً به نگارش یک کتاب خلاصه نمیشود. ایشان در طول حیات علمی خود، بیش از یکصد مقاله در مباحث مختلف ارتباطات و روابط عمومی در نشریات تخصصی و عمومی به چاپ رساند . همچنین، سه کتاب ارزشمند با عناوین:
روابط عمومی و تبلیغات
کارکردهای روابط عمومی
افکار عمومی و شیوه های اقناع
از خود به یادگار گذاشت . این سه گانه، نشاندهنده عمق نگاه و تسلط ایشان بر ارکان اصلی ارتباطات یعنی شناخت ابزارها، کارکردهای درونی و مدیریت افکار عمومی است.
در دنیایی که هر روز کتابهای ترجمهای جدیدی با تکنیکهای بهروز بازاریابی منتشر میشود، شاید مطالعه یک کتاب تألیفی از دهه ۷۰ خورشیدی کار عبثی به نظر برسد. اما این تصور کاملاً اشتباه است.
کتاب روابط عمومی و تبلیغات از چند جهت اهمیت دارد:
این کتاب بخشی از تاریخ تفکر ارتباطی در ایران معاصر است. مطالعه آن به دانشجویان و پژوهشگران کمک میکند تا بفهمند نسل اول متخصصان این رشته در ایران چه مسیری را طی کردهاند و چه مبانی فکری داشتهاند.
برخلاف بسیاری از متون ترجمهای که با اصطلاحات پیچیده غرق میشوند، کاظم متولی مفاهیم را به زبانی ساده و با مثالهای ملموس برای مخاطب ایرانی شرح میدهد.
آشنایی با آرا و اندیشههای پیشکسوتانی همچون کاظم متولی، نوعی ادای دین به کسانی است که پایههای اولیه آموزش آکادمیک این رشته را در کشور بنا نهادند.
خواندن این کتاب به گروههای زیر توصیه میشود:
دانشجویان و پژوهشگران تاریخ ارتباطات در ایران
اساتیدی که به دنبال منبعی برای آشنایی دانشجویان با سیر تحول مفاهیم هستند
علاقهمندان به روابط عمومی که می خواهند فراتر از کتابهای صرفاً تکنیکمحور، با نگاه بنیادین و فلسفی به این حوزه آشنا شوند
کتاب روابط عمومی و تبلیغات نوشته کاظم متولی، تنها یک کتاب درسی نیست. این اثر، یادگاری است مکتوب از نسلی از اندیشمندان ایرانی که در آغاز راه ارتباطات مدرن در کشورمان قدم برداشتند. شاید تکنیکهای روز دنیا به سرعت تغییر کنند، اما برخی اصول بنیادین ارتباطات انسانی که در این کتاب به آنها اشاره شده، همچنان ماندگار و کارآمد هستند. مطالعه این کتاب، نگاه شما را به عمق و اصالت این حرفه بیشتر میکند.
|
کلیه حقوق این سایت برای “فیوچرمدیا” محفوظ می باشد