اگر بخواهیم تاریخ روابط عمومی در ایران را روی یک خط زمان تصور کنیم، یک نقطه ثابت دارد که همه چیز از آنجا شروع میشود: حمید نطقی.
کتاب روابط عمومی در تئوری و عمل نوشته جواد قاسمی و ویراسته رویا پوروکیل، یک کتاب درسی معمولی نیست. این کتاب یک «یادواره» است. یک سند زنده از زندگی، خدمات و میراث دکتر حمید نطقی، کسی که بدون اغراق میتوان گفت روابط عمومی در ایران مدیون اوست.
این کتاب را نشر تماس منتشر کرده و قرار نیست فقط تکنیکها و روشها را آموزش دهد. قرار است بگوید «ما از کجا آمدیم».
کتاب روابط عمومی در تئوری و عمل دستنوشتهها و خاطرات دوستان و شاگردان دکتر حمید نطقی، بنیانگذار روابط عمومی ایران است و خدمات او را به تصویر کشیده است.
این کتاب بیش از آنکه یک کتاب تئوریک باشد، یک «تاریخ شفاهی» است. کسانی که با دکتر نطقی کار کردهاند، زیر دستش آموزش دیدهاند یا سالها با او همکاری داشتهاند، خاطراتشان را نوشتهاند و در این کتاب جمع شده است.
کتاب روابط عمومی در تئوری و عمل از یک منظر دیگر هم قابل توجه است. کتاب نشان میدهد که یک نفر چطور میتواند روی یک حرفه کامل اثر بگذارد. دکتر نطقی فقط یک مدیر روابط عمومی خوب نبود. او یک نظریهپرداز بود. یک معلم بود. یک جریانساز بود .
حمید نطقی در ۱۱ شهریور ۱۲۹۹ (سال ۱۹۲۰ میلادی) در تبریز متولد شد . او در دانشکده حقوق دانشگاه تهران تحصیل کرد و در سال ۱۳۲۱ با درجه لیسانس فارغالتحصیل شد. اما این پایان تحصیلاتش نبود. بلافاصله برای ادامه تحصیل در رشته حقوق قضایی تا مقطع دکترا، راهی دانشگاه استانبول شد .
نکته جالب این است که نطقی به ادبیات و شعر علاقه زیادی داشت. همان دوران دانشجویی در استانبول، با نشریههای ادبی همکاری میکرد . همین علاقه به ادبیات، راه او را به سوی دنیای ارتباطات باز کرد.
پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۲۷، ابتدا جذب کنسرسیوم نفت و سپس شرکت نفت ایران و انگلیس شد. او به عنوان مشاور هیئت مدیره کنسرسیوم در شاخه ارتباط با مطبوعات اداره اطلاعات و انتشارات شرکت نفت مشغول به کار شد . اما نقطه عطف زندگی حرفهای او در سال ۱۳۳۰ رخ داد؛ زمانی که به عنوان مدیر روابط عمومی شرکت نفت منصوب شد .
او از آن سال به بعد، فعالیتهای جدی خود را در زمینه روابط عمومی آغاز کرد و به تدریج نامش با بنیانگذاری این حرفه در ایران گره خورد .
سال ۱۳۴۶ یک سال کلیدی در تاریخ روابط عمومی ایران است. در این سال، مؤسسه عالی روزنامهنگاری و روابط عمومی تأسیس شد. از دکتر نطقی دعوت به عمل آمد تا مدیریت گروه روابط عمومی و تدریس دروس تخصصی این رشته را بر عهده بگیرد.
نطقی قبول کرد و از شرکت نفت بیرون آمد تا تماموقت در این مؤسسه کار کند. در سال ۱۳۵۰ بود که او کتاب مهم «مدیریت و روابط عمومی» را نوشت؛ کتابی که سالها منبع درسی دانشجویان این رشته بود .
نطقی تا سال ۱۳۵۷ (همزمان با انقلاب اسلامی) به عنوان رئیس گروه آموزشی روابط عمومی در این مؤسسه باقی ماند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، رشته روابط عمومی از نظام آموزشی کشور حذف شد. اما نطقی دست بردار نبود. او همچنان به فعالیتهای خود با مدیران دانشگاهی ادامه داد. تلاشهای او و تنی چند از همکارانش باعث شد تا در سال ۱۳۶۸، رشته علوم ارتباطات اجتماعی در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی دوباره احیا شود.
تمام تاریخ پیدایش علوم ارتباطات در ایران را از منظر خاطرات و خدمات حمید نطقی میتوانید در کتاب روابط عمومی در تئوری و عمل بخوانید.
کتاب «مدیریت و روابط عمومی» نوشته دکتر حمید نطقی، نخستین کتاب درسی در حوزه روابط عمومی بود که سالها منبع اصلی دانشجویان این رشته محسوب میشد. این کتاب نشان میدهد که نطقی چقدر جلوتر از زمان خود فکر میکرد. او در دهه ۱۳۵۰، مباحثی را مطرح میکرد که امروز هم در کلاسهای ارتباطات تدریس میشود .
کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران، جایزه علمی به نام «جایزه دکتر حمید نطقی» را برای قدردانی از خدمات فعالان و پیشگامان این حوزه در نظر گرفته است . از برندگان معروف این جایزه میتوان به محمدباقر قالیباف (شهردار اسبق تهران)، عبدالله جاسبی (رئیس اسبق دانشگاه آزاد) و یونس شکرخواه (پیشگام روزنامهنگاری آنلاین ایران) اشاره کرد.
خواندن کتاب روابط عمومی در تئوری و عمل به گروههای زیر توصیه میشود:
دانشجویان و پژوهشگران ارتباطات که میخواهند بدانند ریشههای این رشته در ایران کجاست
مدیران و کارشناسان روابط عمومی که به دنبال الگوهای موفق در تاریخ این حرفه هستند
علاقهمندان به تاریخ معاصر ایران، چون روایت این کتاب فراتر از روابط عمومی است
اساتیدی که میخواهند یک منبع الهامبخش غیردرسی به دانشجویان معرفی کنند
| مشخصات | جزئیات |
|---|---|
| عنوان کامل | روابط عمومی در تئوری و عمل |
| نویسنده | جواد قاسمی |
| ویراستار | رویا پوروکیل |
| ناشر | نشر تماس |
| موضوع | روابط عمومی، تاریخ ارتباطات در ایران |
کتاب روابط عمومی در تئوری و عمل یک کتاب درسی معمولی نیست. این کتاب ادای احترامی است به مردی که روابط عمومی را در ایران از یک فعالیت پراکنده و شبهاداری به یک رشته آکادمیک و حرفهای تبدیل کرد. کسانی که امروز در این حوزه کار میکنند، وامدار تلاشهای او هستند.
خواندن این کتاب را به همه کسانی که به تاریخ معاصر ایران و سرگذشت رشته خودشان علاقه دارند، توصیه میکنیم. شاید بعد از خواندن آن، نگاهتان به شغلتان عوض شود.
کلیه حقوق این سایت برای “فیوچرمدیا” محفوظ می باشد