|
دکتر حسن بشیر (متولد ۱۳۳۳)، از برجستهترین چهرههای علمی در حوزه ارتباطات و تحلیل گفتمان در ایران است. ایشان استاد دانشگاه امام صادق (ع) بوده و سالها تجربه پژوهش در زمینه رسانه، سیاست و گفتمان را در کارنامه دارند. دکتر بشیر با رویکردی میانرشتهای، پلی میان نظریههای غربی و مسائل بومی ایران ایجاد کرده و آثار متعددی در این حوزه منتشر نموده است. تسلط ایشان بر روش عملیاتی تحلیل گفتمان «پدام» (PDAM) و نگاه نقادانه به رسانههای بینالمللی، جایگاه ویژهای به ایشان در جامعه علمی ایران بخشیده است.
کتاب عصر گفتمان نوشته دکتر حسن بشیر، مجموعهای از ۲۰ مقاله تحلیلی است که طی سه سال در ماهنامه «مدیریت ارتباطات» منتشر شده و سپس با ویرایشهایی به صورت کتاب درآمده است. این اثر به بررسی مفهوم گفتمان و نقش آن در تحولات اجتماعی، فرهنگی و رسانهای معاصر میپردازد.
دکتر بشیر با اشاره به اهمیت گفتمان در عصر حاضر، آن را مفهومی سیال و چندلایه میداند که در تعامل با رسانهها، فرهنگ و قدرت شکل میگیرد و بر ساختارهای اجتماعی و هویتی تأثیر میگذارد.
در همین عصر اطلاعات، اندیشهها، رویکردها، نظریات، تحلیلها و ارزیابیها در سطح وسیعی منتشر میشوند و در دسترس همه قرار دارد. این تحول، یک تحول اساسی در وضعیت کنونی جهان است. بر پایه این تحول، مفهوم «جهانی شدن» متولد میشود. جهانی شدن در حقیقت، جهانی شدن ارتباطات در همه سطوح اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و غیره است.
مفهوم «گفتمان» نیز در همین شرایط خاص متولد میشود. در حقیقت گفتمان در شرایط کنونی جهان به یک «مفهوم جهانی» تبدیل شده است. به دلیل اهمیت گفتمان، عصر کنونی را میتوان «عصر گفتمان» و «عصر تحلیلهای گفتمانی» نامید. عصر خروج از متن و حضور مداوم در فرامتن است. عصر کشف ناگفتههای پنهان از لابهلای متون اجتماعی است. و بالاخره عصر کشف معناها در هزارتوی پیچیدگیهای پارادایمهای گفتمانی است.
در دنیای امروز، روابط عمومی و رسانه دیگر فقط به انتشار خبر و اطلاعرسانی محدود نیست. هر پیامی که از یک سازمان منتشر میشود، بخشی از یک «گفتمان» بزرگتر است. فهم این که سازمان شما در چه گفتمانی قرار دارد، رقبای شما چه گفتمانی را پیش میبرند و مخاطبان شما چگونه پیامها را در چارچوب گفتمانهای ذهنی خود تفسیر میکنند، یک مزیت رقابتی بزرگ است.
کتاب عصر گفتمان به شما یاد میدهد که چگونه:
لایههای پنهان پیامهای رسانهای را کشف کنید
گفتمان رقیب را تحلیل و نقد کنید
گفتمان سازمان خود را شکل دهید و تثبیت کنید
مخاطبان را در چارچوب گفتمان خود اقناع نمایید
کتاب عصر گفتمان مجموعهای از ۲۰ مقاله است که به بررسی ابعاد مختلف گفتمان میپردازد.
یکی از مهمترین بخشهای کتاب، تحلیل گفتمان انتخابات است. نویسنده نشان میدهد که چگونه در فضاهای انتخاباتی، گفتمانهای مختلف رقیب با یکدیگر درگیر میشوند و هر کدام تلاش میکنند معنای «توسعه»، «عدالت» و «آزادی» را به نفع خود تعریف کنند.
این بخش از کتاب به بررسی چگونگی شکلگیری گفتمانها در میان مردم عادی میپردازد. گفتمان فقط در سطح نخبگان و رسانهها جریان ندارد؛ در کوچه و بازار، در مکالمات روزمره و در باورهای عامیانه نیز گفتمانهای قدرتمندی در حال شکلگیری هستند.
یکی از نمونههای عینی و بومی که در کتاب عصر گفتمان تحلیل شده، «گفتمان شهادت» در جامعه ایرانی است. نویسنده نشان میدهد که چگونه این گفتمان در طول تاریخ معاصر ایران شکل گرفته، تداوم یافته و بر هنر، ادبیات، سیاست و روابط اجتماعی تأثیر گذاشته است.
در این بخش از کتاب، نویسنده به نقش رسانهها در خلق و بازتولید گفتمانها پرداخته و نشان میدهد که رسانهها نه فقط ابزار انتقال پیام، بلکه خود به عنوان فرهنگ و عامل شکلدهنده گفتمان عمل میکنند.
کتاب عصر گفتمان به موضوع خواندن و مطالعه نیز پرداخته و آن را نه فقط به عنوان مهارت فردی، بلکه به عنوان کنشی اجتماعی و فرهنگی با پیامدهای هویتی و معنایی تحلیل میکند. کسانی که دسترسی به تولید و مصرف متن دارند، قدرت گفتمانی بیشتری نیز خواهند داشت.
در بخش پایانی کتاب، نویسنده دو نمونه عینی از گفتمانسازی در جامعه ایرانی را تحلیل میکند:
گفتمان اربعین: چگونه پیادهروی اربعین به یک گفتمان قدرتمند اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی تبدیل شده است؟
زلزله کرمانشاه: چگونه یک رویداد طبیعی، بستری برای شکلگیری، رقابت و تغییر گفتمانهای مختلف در جامعه ایرانی شد؟
گفتمان (Discourse): جریانی از معنا و هویت که در بستر تعاملات اجتماعی، رسانهای و فرهنگی شکل میگیرد و بر ساختارهای اجتماعی تأثیر میگذارد.
عصر گفتمان: عنوانی که نویسنده برای زمانه کنونی برگزیده است؛ عصری که در آن تحلیل گفتمان، کلید فهم تحولات اجتماعی است.
جهانی شدن ارتباطات: بستر اصلی شکلگیری و رقابت گفتمانها در عصر حاضر.
فرامتن: لایههای پنهان معنا در پس متنهای ظاهری که تحلیل گفتمان به کشف آنها کمک میکند.
پارادایم گفتمانی: چارچوب کلی فکری و معنایی که تعیین میکند چه چیزی گفته شود و چه چیزی ناگفته بماند.
رویکرد میانرشتهای: تلفیق نظریههای زبانشناسی، جامعهشناسی، علوم سیاسی و مطالعات رسانه برای تحلیل گفتمان.
«در همین عصر اطلاعات در سطح وسیعی منتشر میشوند. اندیشهها، رویکردها، نظریات، تحلیلها و ارزیابیها در دسترس همه میباشد. این تحول یک تحول اساسی در وضعیت کنونی جهان است. بر پایه این تحول مفهوم «جهانی شدن» متولد میشود. جهانی شدن در حقیقت، جهانی شدن ارتباطات در همه سطوح اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و غیره میباشد. مفهوم «گفتمان» نیز در همین شرایط خاص متولد میشود. در حقیقت گفتمان در شرایط کنونی جهان به یک «مفهوم جهانی» تبدیل شده است. به دلیل اهمیت گفتمان، عصر کنونی را میتوان «عصر گفتمان» و «عصر تحلیلهای گفتمانی» نامید.»
نویسنده در کتاب عصر گفتمان به این نکته اشاره میکند که اگر چه تاریخچه ظهور مفهوم گفتمان در سطح جهان به شکل دقیق مشخص نیست، اما در ایران ظهور این واژه مدیون داریوش آشوری است که در یکی از مقالههای خود، تحت عنوان «نظریه غربزدگی و بحران تفکر در ایران» برای اولین بار این مفهوم را به کار برده است. از آن زمان تاکنون، تحلیل گفتمان به یکی از رویکردهای اصلی در مطالعات علوم انسانی و اجتماعی ایران تبدیل شده است.
کتاب عصر گفتمان برای متخصصان روابط عمومی و ارتباطات منبعی راهبردی محسوب میشود. این کتاب:
به شما یاد میدهد که پیامهای سازمان خود را در چارچوب گفتمانهای مسلط جامعه طراحی کنید
توانایی تحلیل گفتمان رقبا و منتقدان را در شما تقویت میکند
درک عمیقتری از مخاطبان و چارچوبهای ذهنی آنها به شما میدهد
ابزارهایی برای اقناع و تغییر نگرش از طریق گفتمان در اختیارتان قرار میدهد
به شما کمک میکند در بحرانهای ارتباطی، گفتمان سازمان خود را مدیریت کنید
مدیران و کارشناسان روابط عمومی
این کتاب به شما کمک میکند تا درک عمیقتری از گفتمان حاکم بر جامعه پیدا کنید و پیامهای سازمان خود را مؤثرتر طراحی نمایید.
مشاوران ارتباطات و استراتژیست های رسانه
تحلیل گفتمان، یکی از ابزارهای کلیدی در طراحی استراتژی ارتباطی است. این کتاب ابزارهای لازم را در اختیار شما قرار میدهد.
دانشجویان و اساتید علوم ارتباطات و رسانه
این کتاب یک منبع درسی ارزشمند برای درک مفاهیم تحلیل گفتمان و کاربرد آن در مطالعات رسانه است.
پژوهشگران علوم اجتماعی و فرهنگی
برای پژوهشگرانی که به دنبال چارچوبی نظری برای تحلیل تحولات اجتماعی هستند، این کتاب بسیار مفید است.
فعالان رسانه و روزنامه نگاران
درک گفتمانهای حاکم بر جامعه به روزنامهنگاران کمک میکند تا تحلیلهای عمیقتری ارائه دهند.
کتاب عصر گفتمان، اثری ارزشمند و روشنگر از دکتر حسن بشیر است که به شما نشان میدهد چگونه در دنیای پرتلاطم ارتباطات امروز، از طریق درک گفتمانها، پیامهای مؤثرتری تولید کنید و سازمان خود را در فضای رقابتی رسانهها به درستی هدایت نمایید.
اگر به دنبال درک عمیق از نقش گفتمان در تحولات اجتماعی و رسانهای هستید و میخواهید مهارت تحلیل گفتمان را در حوزه کاری خود به کار بگیرید، این کتاب ۱۵۲ صفحهای را از دست ندهید.
۱. کتاب عصر گفتمان درباره چیست؟
این کتاب به بررسی مفهوم گفتمان و نقش آن در تحولات اجتماعی، فرهنگی و رسانهای معاصر ایران و جهان میپردازد.
۲. کتاب عصر گفتمان مناسب چه کسانی است؟
این کتاب برای مدیران و کارشناسان روابط عمومی، مشاوران ارتباطات، دانشجویان و اساتید علوم ارتباطات، پژوهشگران علوم اجتماعی و فعالان رسانه بسیار مفید است.
۳. نویسنده کتاب عصر گفتمان چه کسی است؟
نویسنده کتاب دکتر حسن بشیر، از برجستهترین چهرههای علمی در حوزه ارتباطات و تحلیل گفتمان در ایران است.
۴. کتاب عصر گفتمان چند مقاله دارد؟
این کتاب مجموعهای از ۲۰ مقاله است که طی سه سال در ماهنامه «مدیریت ارتباطات» منتشر شدهاند.
۵. چه موضوعاتی در این کتاب پوشش داده شده است؟
موضوعاتی مانند گفتمان انتخابات، گفتمان شهادت، نقش رسانهها، خواندن بهمثابه قدرت گفتمانی، اربعین و زلزله کرمانشاه.
۶. کتاب در چه سالی منتشر شده است؟
نسخه فیزیکی این کتاب در سال ۱۳۹۹ توسط انتشارات سیمای شرق منتشر شده است.
خواندن کتاب عصر گفتمان، شما را با قدرت پنهان کلمات و معناها در فضای ارتباطی آشنا میکند — اما برای اینکه خودتان بتوانید در عمل، گفتمان سازمان خود را شکل دهید، پیامهای اقناعی طراحی کنید و در فضای رسانهای امروز، روایت غالب را به نفع خود تغییر دهید، فقط خواندن کافی نیست. دوره تخصصی روابط عمومی و مدیریت ارتباطات فیوچرمدیا به شما میآموزد چگونه از تحلیل گفتمان در طراحی استراتژی ارتباطی، مدیریت بحران و اقناع مخاطبان استفاده کنید. اگر میخواهید در دنیای پررقابت امروز، سازمان خود را به یک گفتمانساز قدرتمند تبدیل کنید، همین حالا ثبت نام کنید و مهارتهای خود را به سطح حرفهای ارتقا دهید.
کلیه حقوق این سایت برای “فیوچرمدیا” محفوظ می باشد