|
دکتر مهدی محسنیانراد، از چهرههای برجسته و بنیانگذاران علم ارتباطات در ایران است. ایشان با دههها تلاش علمی و پژوهشی، سهمی بیبدیل در شکلگیری و توسعه دانش ارتباطات در کشور داشتهاند. دکتر محسنیانراد علاوه بر تالیفات متعدد در حوزه ارتباطات، یکی از پایهگذاران نظام آکادمیک این رشته در دانشگاههای ایران هستند. کتاب در حسرت فهم درست، حاصل 42 سال تلاش بیوقفه ایشان در عرصه پژوهش ارتباطی است.
کتاب در حسرت فهم درست نوشته دکتر مهدی محسنیانراد، روایتی از 42 سال پژوهش ارتباطی در ایران است. انتشارات سیمای شرق این کتاب ارزشمند را منتشر کرده است. در این اثر، نویسنده مجموعهای از پژوهشها و تحقیقات خود را درباره سیر تحولات دانش ارتباطات در ایران گردآوری کرده است. با خواندن این کتاب، به خوبی میتوانیم با مسیر پر فراز و نشیب شکلگیری، رشد و توسعه علم ارتباطات در کشورمان آشنا شویم.
هر علمی برای درک جایگاه و مسیر آینده خود، نیازمند شناخت دقیق تاریخچه و تحولات گذشته است. علم ارتباطات در ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. کتاب در حسرت فهم درست، روایت اول شخص از چهل و دو سال تلاش علمی و پژوهشی یکی از بنیانگذاران این رشته در کشور است. این کتاب نه تنها یک منبع تاریخی ارزشمند برای دانشجویان و پژوهشگران ارتباطات محسوب میشود، بلکه تصویری شفاف از چالشها، فرصتها و موانع پیش روی پژوهش ارتباطی در ایران ارائه میدهد.
دکتر محسنیانراد در این کتاب به خوبی نشان میدهد که چرا با وجود دههها تلاش علمی، هنوز در حسرت فهم درست از جایگاه و نقش پژوهشهای ارتباطی در تصمیمسازیهای کلان کشور هستیم.
کتاب در حسرت فهم درست در ۶۷۹ صفحه، مجموعهای از پژوهشها، مقالات و یادداشتهای علمی نویسنده را در بر میگیرد که در پنج بخش اصلی دستهبندی شده است.
اولین بخش کتاب در حسرت فهم درست، شامل روایتهای شخصی نویسنده از تجربیات علمی و پژوهشی خود در طول 42 سال است. این بخش، خواننده را با فراز و نشیبهای مسیر پژوهش ارتباطی در ایران آشنا میکند. از نخستین گامها در این عرصه تا تلاش برای نهادینه کردن پژوهش در ساختارهای تصمیمگیری کشور.
نویسنده در این بخش به خوبی نشان میدهد که چگونه پژوهشگران علوم اجتماعی در ایران با دو مانع بزرگ روبرو هستند: نخست، گوشهای پر از هیاهوی مسئولان که صدای آرام عالمان را نمیشنود؛ دوم، مدعیان فراوانی که در وادی علوم اجتماعی بدون تخصص کافی اظهارنظر میکنند و فضای گفتمان علمی را آلوده میسازند.
بخش دوم کتاب در حسرت فهم درست به مباحث نظری و پژوهشی در حوزه ارتباطات اجتماعی اختصاص دارد. مقالات و پژوهشهای گردآوری شده در این بخش، سیر تحول اندیشه و نگاه نویسنده به مقوله ارتباطات را نشان میدهد. از تعاریف اولیه ارتباطات تا مدلهای پیچیدهتر تحلیل فرآیندهای ارتباطی، همه در این بخش گنجانده شده است.
سومین بخش کتاب در حسرت فهم درست، به رابطه تنگاتنگ زبان و ارتباط میپردازد. زبان به عنوان مهمترین ابزار ارتباطی انسان، همواره یکی از دغدغههای اصلی پژوهشگران ارتباطات بوده است. مقالات این بخش، جنبههای مختلف این رابطه را از منظر پژوهش ارتباطی در ایران بررسی میکنند.
بخش چهارم کتاب در حسرت فهم درست، به یکی از مهمترین حوزههای ارتباطی یعنی مطبوعات، خبر و روزنامهنگاری اختصاص دارد. با توجه به نقش بیبدیل رسانهها در شکلدهی به افکار عمومی، پژوهش در این حوزه از اهمیت ویژهای برخوردار است. مقالات این بخش، جنبههای مختلف تولید، توزیع و مصرف پیامهای خبری را تحلیل میکنند.
پنجمین بخش کتاب در حسرت فهم درست، به تحلیل محتوا و ساختار پیامهای ارتباطی میپردازد. این بخش شامل پژوهشهایی است که نویسنده در طول سالهای فعالیت علمی خود بر روی انواع مختلف پیامها انجام داده است.
در بخشی از کتاب در حسرت فهم درست میخوانیم:
«تصور میکنم اکثر حضار در این جلسه با من موافق باشند که راز اصلی رشد و توسعه کشورهای پیشرفته و توانمند شدن آنان تا حد ورود به دوره جدید استعمار نو، نه فقط به خاطر دستاوردهای فناوری، بلکه به واسطه آمیخته شدن علوم اجتماعی و پژوهشهای آن با تصمیمگیریهای خرد و کلان -از جمله در حوزه فناوری- چه در درون کشور و چه در مورد منافع بین المللی آنان است.
در واقع سالهاست که برای آنان این امر نهادینه شده که برای حرکت در عصر خرد، از قطبنمای دانش و پژوهشهای علوم اجتماعی باید استفاده کرد. فقط تفاوت در این است که اثر دانش و پژوهشهای فناوری، به صورت دستگاهها، ماشینها و سایر نمودهای عینی، به چشم همگان -از جمله تودههای تحت ستم- میآید اما اثر به کارگیری دانش و پژوهش های علوم اجتماعی به چشم توده ها نمینشیند.»
این بخش از کتاب، یکی از مهمترین چالشهای پژوهش ارتباطی در ایران را به تصویر میکشد: اثرگذاری پنهان اما عمیق علوم اجتماعی در مقابل اثرگذاری آشکار و عینی فناوری. این واقعیت باعث میشود که سرمایهگذاری بر پژوهشهای علوم اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گیرد.
کتاب در حسرت فهم درست به خوبی چالشهای پیش روی پژوهشگران ارتباطات در ایران را ترسیم میکند.
یکی از مهمترین چالشهایی که دکتر محسنیانراد به آن اشاره میکند، بیتوجهی تصمیمسازان و تصمیمگیران کشور به یافتههای پژوهشهای علوم اجتماعی است. در حالی که کشورهای پیشرفته سالهاست از قطبنمای دانش علوم اجتماعی برای حرکت در عصر خرد استفاده میکنند، در ایران هنوز جایگاه واقعی این پژوهشها در تصمیمسازیهای کلان تثبیت نشده است.
چالش دومی که نویسنده به آن اشاره میکند، هجوم مدعیان غیرمتخصص به عرصه علوم اجتماعی است. خصلت علوم اجتماعی چنین است که همگان خود را آماده میبینند در وادی آن سیر کنند، سخن بگویند و حتی رأی صادر کنند. این پدیده باعث میشود گفتمان علمی جای خود را به جدلهای نابرابر بدهد و پژوهشگران حرفهای به سکوت و کنارهگیری پناه ببرند.
از دیگر چالشهایی که در کتاب در حسرت فهم درست به آن اشاره شده، نبود نهادهای مدنی و حرفهای قوی برای حمایت از پژوهشگران و انتشار یافتههای علمی است. در بسیاری از کشورهای پیشرفته، نهادهای صنفی و حرفهای، پل ارتباطی میان پژوهشگران و تصمیمگیران هستند. در ایران، این نهادها یا وجود ندارند یا از قدرت و نفوذ کافی برای تأثیرگذاری برخوردار نیستند.
کتاب در حسرت فهم درست برای دانشجویان و پژوهشگران رشته ارتباطات یک منبع بینظیر است. این کتاب نه تنها تاریخ تحولات این رشته را در ایران روایت میکند، بلکه نشان میدهد که یک پژوهشگر متعهد چگونه میتواند با وجود موانع و مشکلات، مسیر خود را ادامه دهد و به اعتلای جامعه خود کمک کند.
نویسنده با روایت صادقانه چالشها و ناکامیها، به جای ایجاد یأس و بدبینی، امید به آینده را در دل خواننده زنده نگه میدارد. او میگوید که پژوهشگر علوم اجتماعی به قفسه کتابها و تخته سیاه و جهان فیزیکی کوچک خود پناه نمیبرد، بلکه کوشش میکند این پرسش را که «من برای کشورم چه کردهام؟» آنقدر ادامه دهد تا روزی به این احساس شادیبخش و هیجانانگیز برسد که شاید سهمی در اعتلای جامعهاش داشته است.
کتاب در حسرت فهم درست برای گروههای زیر بسیار مفید است:
دانشجویان و اساتید رشته علوم ارتباطات
این کتاب یک منبع تاریخی و نظری ارزشمند برای درک سیر تحول دانش ارتباطات در ایران است و به دانشجویان کمک میکند تا تصویر روشنی از گذشته و حال این رشته پیدا کنند.
پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی
برای هر پژوهشگر علوم اجتماعی که به دنبال درک جایگاه و تأثیر پژوهشهای اجتماعی در ایران است، این کتاب یک منبع الهامبخش و روشنگر است.
فعالان رسانه و روابط عمومی
متخصصانی که در حوزه رسانه و روابط عمومی فعالیت میکنند، با خواندن این کتاب درک عمیقتری از ریشهها و تحولات رشته تخصصی خود پیدا میکنند.
تاریخپژوهان معاصر ایران
این کتاب علاوه بر ارزش علمی، از منظر تاریخی نیز حائز اهمیت است و تصویری از وضعیت پژوهشهای علوم اجتماعی در چهار دهه اخیر ایران ارائه میدهد.
تمامی کسانی که دغدغه توسعه علمی کشور را دارند
این کتاب به همه کسانی که نگران جایگاه علم و پژوهش در فرآیند تصمیمسازیهای کشور هستند، دیدگاهی عمیق و روشنگر ارائه میدهد.
کتاب در حسرت فهم درست، فراتر از یک مجموعه مقاله و پژوهش علمی، روایت یک عمر تلاش صادقانه برای نهادینه کردن علم ارتباطات در ایران است. دکتر مهدی محسنیانراد با انتشار این کتاب، نه تنها تاریخ 42 سال پژوهش ارتباطی در کشور را مستند کرده است، بلکه میراثی گرانبها برای نسلهای آینده پژوهشگران به جا گذاشته است.
این کتاب به خواننده نشان میدهد که مسیر توسعه علمی همواره با چالشها و موانع همراه است، اما اصرار بر پرسش «من برای کشورم چه کردهام؟» میتواند چراغ راهی برای ادامه مسیر باشد. اگر به دنبال درک عمیقتری از وضعیت علوم ارتباطات در ایران و نقش پژوهش در توسعه کشور هستید، خواندن این کتاب 679 صفحهای را از دست ندهید.
خواندن کتاب در حسرت فهم درست، شما را با تاریخ و اهمیت پژوهش ارتباطی در ایران آشنا میکند — اما برای اینکه خودتان در این مسیر قدم بگذارید و بتوانید یافتههای علمی را به مهارتهای عملی در روابط عمومی و ارتباطات تبدیل کنید، فقط خواندن کافی نیست. اگر میخواهید بدانید چگونه پژوهشهای ارتباطی را در عمل به کار بگیرید، کمپینهای مؤثر طراحی کنید و در فضای رسانهای امروز تأثیرگذار باشید، دوره تخصصی روابط عمومی فیوچرمدیا همان جایی است که دانش نظری را به توانایی عملی تبدیل میکند.
کلیه حقوق این سایت برای “فیوچرمدیا” محفوظ می باشد