|
دکتر حسن بشیر (متولد ۱۳۳۳)، از چهرههای شاخص و برجسته در حوزه ارتباطات، علوم سیاسی و تحلیل گفتمان در ایران است. ایشان دارای تحصیلات عالی در رشتههای ارتباطات، علوم سیاسی و اسلامشناسی بوده و سالها به عنوان استاد دانشگاه امام صادق (ع) و سایر دانشگاههای معتبر کشور تدریس کردهاند.
دکتر بشیر با سالها تجربه پژوهشی در زمینه تحلیل گفتمان رسانههای جهان، به ویژه رسانههای غربی و عربی، آثار ارزشمندی را در این حوزه به نگارش درآورده است. ایشان به عنوان یکی از پیشگامان بکارگیری روش عملیاتی تحلیل گفتمان «پدام» (PDAM) در تحلیل محتوای رسانههای بینالمللی شناخته میشوند.
کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان، اثر ارزشمند دکتر حسن بشیر، یکی از جامعترین و کاربردیترین آثاری است که در حوزه روششناسی تحلیل گفتمان رسانههای بینالمللی به زبان فارسی منتشر شده است. این مجموعه در دو جلد تدوین شده و هر جلد به جنبههای خاصی از تحلیل گفتمان رسانههای جهان میپردازد.
روش تحلیل گفتمان در صدد تحلیل گفتهها و نوشتهها و ناگفتههای پنهان و نانوشتههای پشت متن میباشد. به عبارت دیگر، تحلیل گفتمان فراتر از معنای ظاهری متن، به دنبال کشف لایههای پنهان، مفروضات، ایدئولوژیها و روابط قدرت نهفته در پس کلمات و جملات است.
جلد دوم این کتاب با استفاده از روش عملیاتی تحلیل گفتمان «پدام» (PDAM) به تحلیل جنگ نرم رسانهای و رویکردهای دیپلماسی جریان تقابلی و ضد جریان در بیداری اسلامی معاصر میپردازد. در این رویکرد، گزارشهای شبکههای تلویزیونی «الجزیره»، «العربیه»، «بی بی سی عربی» و «العالم» درباره انقلاب مصر تحلیل میشود. همچنین به تحلیل گفتمانی مناظرههای انتخابات ایران در خردادماه سال ۱۳۸۸ پرداخته و موضوع توافق هستهای در رسانههای جهان بررسی میشود.
در عصر کنونی که رسانهها به یکی از مهمترین عرصههای رقابت و تقابل قدرتهای جهانی تبدیل شدهاند، درک عمیق از گفتمان حاکم بر رسانهها برای تحلیل رویدادهای بینالمللی، کشف اهداف پنهان و مقابله با جنگهای شناختی و نرم، یک ضرورت انکارناپذیر است. کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان دقیقاً به همین نیاز پاسخ میدهد.
تحلیل گفتمان به ما کمک میکند تا:
لایههای پنهان معنا در متون رسانهای را کشف کنیم
ایدئولوژیها و مفروضات پشت گزارشهای خبری را شناسایی نماییم
راهبردهای اقناعی و تأثیرگذاری رسانهها را درک کنیم
تفاوت گفتمان رسانههای مختلف را در پوشش یک رویداد واحد مقایسه کنیم
مجموعه کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان در دو جلد منتشر شده است.
جلد اول این مجموعه با عنوان «رسانههای بیگانه: قرائتی با تحلیل گفتمان» منتشر شده است. موضوعات تحلیل شده در جلد اول عبارتند از:
تحلیل گفتمان نامه احمدینژاد به مردم آمریکا
تصویر پرونده هستهای ایران در رسانههای جهان
اسلامهراسی: مقدمهای برای ایرانهراسی
ویکیلیکس: ضد جریان دیپلماسی سیاه
بیداری اسلامی و دیپلماسی تقابلی
دیپلماسی بحرانسازی: سوریه و بازنماییهای رسانهای
جلد دوم کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان که توسط انتشارات مشق شب در سال ۱۳۹۴ منتشر شده، با رویکردی عملیاتی و با استفاده از روش «پدام» (PDAM)، به تحلیل موضوعات زیر میپردازد:
۱. تحلیل جنگ نرم رسانهای در بیداری اسلامی
در این بخش از کتاب، گزارشهای چهار شبکه تلویزیونی مهم و تأثیرگذار در جهان عرب شامل «الجزیره»، «العربیه»، «بیبیسی عربی» و «العالم» درباره انقلاب مصر (که نقطه عطفی در بیداری اسلامی معاصر بود) مورد تحلیل و مقایسه تطبیقی قرار میگیرد.
۲. تحلیل گفتمانی مناظرههای انتخابات ایران (۱۳۸۸)
یکی دیگر از بخشهای مهم این کتاب، تحلیل گفتمان مناظرههای انتخاباتی نامزدهای ریاستجمهوری ایران در سال ۱۳۸۸ است. این تحلیل نشان میدهد که چگونه هر یک از نامزدها از راهبردهای گفتمانی خاصی برای اقناع مخاطبان و تثبیت مواضع خود استفاده کردهاند.
۳. بررسی موضوع توافق هستهای در رسانههای جهان
این کتاب همچنین به تحلیل بازتاب مذاکرات و توافق هستهای ایران در رسانههای بینالمللی میپردازد و نشان میدهد که هر یک از رسانههای غربی و عربی چگونه این موضوع را از زاویه گفتمانی خاص خود بازنمایی کردهاند.
یکی از مهمترین ویژگیهای کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان، بکارگیری روش عملیاتی و ساختیافته تحلیل گفتمان با نام «پدام» (PDAM) است. این روش که توسط دکتر حسن بشیر تدوین و توسعه یافته، به پژوهشگران امکان میدهد تا به صورت سیستماتیک و مرحله به مرحله، متون رسانهای را تحلیل کرده و لایههای پنهان معنا را کشف کنند.
روش پدام با تکیه بر جداول و مراحل عملیاتی مشخص، نشان میدهد که چگونه میتوان دلالتهای ضمنی و معناهای نهفته در متون رسانهای را استخراج و تحلیل کرد. این روش به ویژه برای تحلیل متون خبری، مصاحبههای سیاسی، مناظرههای انتخاباتی و گزارشهای تحلیلی بسیار کارآمد است.
این کتاب به عنوان یک کتاب دانشگاهی برای شناخت بهتر روش عملیاتی تحلیل گفتمان – پدام – به شمار میرود و دانشجویان و فعالان رسانه، ارتباطات، روابط عمومی و تبلیغات، مخاطبان آن محسوب میشوند.
سومین جلد از مجموعه تحلیل گفتمان رسانه های جهان نیز منتشر شده است. این جلد بر بازنمایی مسائل بینالمللی و تأثیر رسانههای غربی بر افکار عمومی تمرکز دارد و از روش عملیاتی تحلیل گفتمان (PDAM) برای بررسی دقیق و ساختاری محتواهای رسانهای بهره میگیرد. موضوعات تحلیل شده در جلد سوم عبارتند از:
بازنمایی انتخابات ایران در رسانههای غربی (تحلیل اخبار بیبیسی فارسی و رادیو فردا)
بیداری اسلامی و ایرانهراسی (تحلیل مطبوعات غربی)
مدیریت رسانهای بحرانها (تحلیل گفتمان رسانههای عربی درباره بحران بحرین)
دیپلماسی و جنگهای اطلاعاتی (سیاست هستهای ایران، جنگ غزه و بحران سوریه)
کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان برای گروههای زیر بسیار مفید و کاربردی است:
دانشجویان و اساتید رشتههای ارتباطات و علوم سیاسی
این کتاب به عنوان یک کتاب دانشگاهی برای شناخت بهتر روش عملیاتی تحلیل گفتمان – پدام – به شمار میرود و دانشجویان و فعالان رسانه، ارتباطات، روابط عمومی و تبلیغات، مخاطبان آن محسوب میشوند.
پژوهشگران حوزه رسانه و سیاست
برای پژوهشگرانی که به دنبال روشی ساختیافته و علمی برای تحلیل محتوای رسانههای بینالمللی هستند، این کتاب یک منبع ارزشمند و بینظیر است.
کارشناسان روابط عمومی و تبلیغات
درک گفتمانهای حاکم بر رسانهها و توانایی تحلیل پیامهای رسانهای، برای متخصصان روابط عمومی که با افکار عمومی و رسانهها سروکار دارند، یک ضرورت است.
فعالان رسانهای و روزنامهنگاران
این کتاب به روزنامهنگاران کمک میکند تا متون خبری را عمیقتر تحلیل کنند و لایههای پنهان گزارشهای رسانهای را بهتر درک نمایند.
مطالعهگران حوزه بیداری اسلامی و تحولات خاورمیانه
برای کسانی که به دنبال درک عمیقتری از نقش رسانهها در تحولات جهان عرب و بیداری اسلامی هستند، تحلیلهای ارائه شده در این کتاب بسیار راهگشا است.
در عصر جنگهای شناختی و اطلاعاتی، رسانهها به میدان نبرد اصلی قدرتهای جهانی تبدیل شدهاند. درک گفتمانهای حاکم بر رسانههای معارض و توانایی تحلیل پیامهای پنهان آنها، یک مهارت راهبردی برای فعالان رسانهای، سیاستگذاران و پژوهشگران است.
کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان با ارائه یک روش عملیاتی و ساختیافته، ابزارهای لازم برای این تحلیل را در اختیار خواننده قرار میدهد. مثالهای عینی و کاربردی از تحلیل رسانههای بینالمللی درباره رویدادهای مهمی مانند انقلاب مصر، پرونده هستهای ایران و بیداری اسلامی، این کتاب را به یک منبع منحصر به فرد در نوع خود تبدیل کرده است.
کتاب تحلیل گفتمان رسانه های جهان، اثری ارزشمند از دکتر حسن بشیر است که با بکارگیری روش عملیاتی تحلیل گفتمان «پدام»، به تحلیل عمیق و ساختیافته گفتمان رسانههای بینالمللی میپردازد. این کتاب که در دو جلد منتشر شده، برای دانشجویان، اساتید، پژوهشگران و فعالان حوزه رسانه، ارتباطات، روابط عمومی و علوم سیاسی یک منبع ضروری و کاربردی محسوب میشود.
اگر به دنبال درک عمیقتری از نقش رسانهها در تحولات سیاسی و اجتماعی و توانایی تحلیل گفتمانهای پنهان در متون رسانهای هستید، مطالعه این مجموعه را به شما توصیه میکنیم.
کلیه حقوق این سایت برای “فیوچرمدیا” محفوظ می باشد