کتاب خبرنگاری دو/ نویسنده مارک بریگز/ انتشارات کارگزار روابط عمومی

شناسنامه کتاب خبرنگاری دو

درباره کتاب خبرنگاری دو

کتاب خبرنگاری دو نوشته مارک بریگز با ترجمه مریم صالحی و زهرا حداد و پیشگفتار فیل میر، یکی از ارزشمندترین منابع منتشرشده توسط انتشارات کارگزار روابط عمومی در سال ۱۳۹۳ است. این کتاب در ۲۰۰ صفحه مصور، جدول و نمودار به بررسی تحولات دیجیتال در حرفه خبرنگاری می‌پردازد.

عنوان اصلی این کتاب «Journalism 2.0: How to Survive and Thrive» است؛ یعنی «خبرنگاری دو: چگونه بقا یابیم و رشد کنیم». این عنوان به خوبی نشان می‌دهد که کتاب در چه مسیری حرکت می‌کند. خبرنگاری ۲.۰ اشاره به نسل دوم خبرنگاری دارد؛ نسلی که با ظهور اینترنت، وبلاگ‌ها، شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای دیجیتال متحول شده است.

نویسنده در پیشگفتار کتاب می‌نویسد: بیشتر آنچه می‌بایست برای اشتغال در حرفه خبرنگاری در قرن بیستم می‌دانستم را در دبیرستان آموختم. مطالبی که امروز نیز مفید هستند: تایپ ده‌انگشتی، نوشتن یک جمله ساده خبری، احترام گذاشتن به روش‌های علمی و اصلاحات قانون اساسی آمریکا.

مدرسه‌ای که من در آن تحصیل می‌کردم کوچک‌تر از آن بود که واحد درسی با عنوان عکاسی ارائه دهد، بنابراین من با کمک یک کتاب آموزشی و یکی از معلم‌ها موفق به گرفتن چند عکس دسته‌جمعی با دوربین اسپیدگرافیک برای کتاب سال مدرسه شدم.

اما امروز دنیای خبرنگاری به کلی متفاوت شده است و کتاب خبرنگاری دو دقیقاً برای همین دنیای جدید نوشته شده است.

ضرورت یادگیری خبرنگاری دیجیتال

عصر اطلاعات، عصر تحولات شگرف در حرفه خبرنگاری است. روزنامه‌های کاغذی در حال افول هستند، مخاطبان به سمت رسانه‌های آنلاین حرکت کرده‌اند و هر شهروندی با داشتن یک گوشی هوشمند می‌تواند یک خبرنگار شود.

کتاب خبرنگاری دو به خبرنگاران سنتی و تازه‌کار یاد می‌دهد که چگونه در این دنیای جدید نه تنها زنده بمانند، بلکه رشد کنند. از ابزارهای دیجیتال گرفته تا تکنیک‌های تولید محتوا، از وبلاگ‌نویسی تا پادکست، از عکاسی دیجیتال تا تدوین ویدیو، این کتاب یک دوره کامل آموزشی برای خبرنگار قرن بیست و یکم است.

ساختار و محتوای کتاب

کتاب خبرنگاری دو در یازده فصل و یک سخن آخر ساختار یافته است.

فصل اول: اف. تی. پی، ام. بی، آر. اس. اس، اوه خدای من!

این فصل به معرفی مفاهیم پایه و اصطلاحات فنی دنیای دیجیتال می‌پردازد. FTP (پروتکل انتقال فایل)، MB (مگابایت)، RSS (خلاصه‌سازی غنی سایت) و سایر اصطلاحاتی که هر خبرنگار دیجیتالی باید با آنها آشنا باشد. شاید این واژه‌ها در ابتدا ترسناک به نظر برسند (اوه خدای من!)، اما نویسنده با زبانی ساده و روان آنها را توضیح می‌دهد.

فصل دوم: وب ۲

وب ۲ به نسل دوم وب‌سایت‌ها اشاره دارد که تعاملی هستند و کاربران می‌توانند در آنها مشارکت کنند. بر خلاف وب ۱ که فقط یک سویه بود (سایت تولید می‌کرد، کاربر مصرف می‌کرد)، در وب ۲ کاربران می‌توانند نظر بدهند، محتوا تولید کنند، به اشتراک بگذارند و با یکدیگر تعامل داشته باشند. شبکه‌های اجتماعی، وبلاگ‌ها، ویکی‌ها و سایت‌های اشتراک ویدیو همه نمونه‌هایی از وب ۲ هستند.

این فصل به خبرنگاران می‌آموزد که چگونه از قابلیت‌های وب ۲ برای کار خود استفاده کنند.

فصل سوم: ابزارها و اسباب‌بازی‌ها

یک خبرنگار دیجیتال به ابزارهای مناسبی نیاز دارد. این فصل به معرفی سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای ضروری برای خبرنگاری مدرن می‌پردازد: دوربین‌های دیجیتال، ضبط‌کننده‌های صدا، لپ‌تاپ، گوشی هوشمند، نرم‌افزارهای ویرایش عکس و ویدیو و…

فصل چهارم: روش‌های جدید خبرنگاری

روزگار خبرنگاری با کاغذ و قلم گذشته است. امروز روش‌های جدیدی برای خبرنگاری وجود دارد: خبرنگاری شهروندی، خبرنگاری داده محور، خبرنگاری موبایلی و… این فصل به بررسی این روش‌های جدید می‌پردازد.

فصل پنجم: چگونه وبلاگ نویسی کنیم

وبلاگ‌ها یکی از مهم‌ترین ابزارهای خبرنگاری دیجیتال هستند. یک خبرنگار حرفه‌ای می‌تواند با وبلاگ خود، مخاطبان مستقیمی داشته باشد و بدون وابستگی به رسانه‌های سنتی، حرف خود را به گوش مردم برساند. این فصل به اصول وبلاگ نویسی حرفه‌ای برای خبرنگاران می‌پردازد.

فصل ششم: چگونه اخبار را در وب گزارش کنیم

گزارش خبری برای وب، با گزارش خبری برای روزنامه یا تلویزیون تفاوت دارد. کاربران وب حوصله کمتری دارند، زودتر خسته می‌شوند و انتظار دارند خبر را سریع و مختصر دریافت کنند. این فصل به تکنیک‌های گزارش نویسی برای وب می‌پردازد: تیترهای جذاب، پاراگراف‌های کوتاه، استفاده از تیترهای فرعی، لینک دادن به منابع و…

فصل هفتم: فایل شنیداری دیجیتال و پادکست

پادکست‌ها در سال‌های اخیر به یکی از محبوب‌ترین قالب‌های رسانه‌ای تبدیل شده‌اند. یک خبرنگار دیجیتال باید بتواند فایل‌های صوتی ضبط کند، آنها را ویرایش نماید و به صورت پادکست منتشر کند. این فصل به آموزش این مهارت‌ها می‌پردازد.

فصل هشتم: مدیریت عکس‌های دیجیتال

عکس، بخش جدایی‌ناپذیر هر خبری است. اما مدیریت صدها و هزاران عکس دیجیتال کار آسانی نیست. این فصل به اصول عکاسی خبری دیجیتال، سازماندهی عکس‌ها، ویرایش اولیه و ذخیره‌سازی امن آنها می‌پردازد.

فصل نهم: تهیه ویدیو برای گزارش‌های خبری و ویژه

ویدیو قدرتمندترین قالب رسانه‌ای است. یک خبرنگار امروزی باید بتواند با دوربین فیلمبرداری کند، نورپردازی مناسب انجام دهد، مصاحبه ویدیویی بگیرد و گزارش ویدیویی تهیه کند. این فصل به اصول پایه تهیه ویدیوی خبری می‌پردازد.

فصل دهم: ویرایش ویدیوی ابتدایی

ضبط ویدیو تنها نیمی از کار است. نیم دیگر، ویرایش آن است. این فصل به اصول ویرایش ویدیو با نرم‌افزارهای ساده و قابل دسترس می‌پردازد: برش زدن، چیدن تصاویر کنار هم، اضافه کردن متن، تنظیم صدا و…

فصل یازدهم: نگارش متن و قراردادن صدا به روی تصویر

در گزارش‌های ویدیویی، صدا و تصویر باید در کنار هم معنا بسازند. این فصل به هنر نگارش متن برای ویدیو و تکنیک‌های قرار دادن صدا روی تصویر (Voice Over) می‌پردازد.

سخن آخر

نویسنده در پایان کتاب، جمع‌بندی و توصیه‌های نهایی خود را برای خبرنگاران دیجیتال ارائه می‌دهد.

خبرنگاری دو؛ راز بقا و رشد در عصر اطلاعات

عنوان فرعی کتاب خبرنگاری دو یعنی «راز بقا و رشد یک راهنمای دیجیتال برای عصر اطلاعات» به خوبی نشان می‌دهد که مخاطب اصلی این کتاب چه کسانی هستند: خبرنگارانی که می‌خواهند در عصر دیجیتال نه تنها زنده بمانند، بلکه پیشرفت کنند.

دنیای خبرنگاری به سرعت در حال تغییر است. رسانه‌های سنتی در حال افول هستند و رسانه‌های دیجیتال جای آنها را می‌گیرند. خبرنگاری که نتواند خود را با این تغییرات وفق دهد، محکوم به نابودی است. اما خبرنگاری که ابزارها و روش‌های جدید را بیاموزد، فرصت‌های بی‌پایانی پیش رو خواهد داشت.

کتاب خبرنگاری دو این ابزارها و روش‌ها را در اختیار خبرنگاران قرار می‌دهد.

خبرنگاری شهروندی چیست؟

یکی از مفاهیم کلیدی در کتاب خبرنگاری دو، «خبرنگاری شهروندی» (Citizen Journalism) است. در گذشته، فقط خبرنگاران حرفه‌ای که در رسانه‌های رسمی کار می‌کردند، حق انتشار خبر داشتند. اما امروز با ظهور وبلاگ‌ها و شبکه‌های اجتماعی، هر شهروندی می‌تواند یک خبرنگار باشد.

شما می‌توانید با گوشی خود فیلم بگیرید، آن را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کنید و صدها هزار نفر آن را ببینند. شما می‌توانید یک وبلاگ راه بیندازید و تحلیل خود را از وقایع سیاسی و اجتماعی بنویسید. شما می‌توانید در رویدادهای خبری حاضر شوید و به عنوان یک شهروند عادی، آنچه را می‌بینید و می‌شنوید، گزارش کنید.

اما خبرنگاری شهروندی مسئولیت‌هایی هم دارد. شما هم باید اصول اخلاقی خبرنگاری را رعایت کنید: درستی، دقت، بی‌طرفی، احترام به حریم خصوصی و… کتاب خبرنگاری دو به این اصول نیز می‌پردازد.

پادکست؛ فرصت جدید برای خبرنگاران

پادکست‌ها در سال‌های اخیر به یکی از محبوب‌ترین قالب‌های رسانه‌ای تبدیل شده‌اند. پادکست یعنی فایل صوتی که کاربران می‌توانند آن را دانلود کرده و در هر زمان و مکانی به آن گوش دهند.

کتاب خبرنگاری دو یک فصل کامل را به پادکست اختصاص داده است. از تجهیزات مورد نیاز (میکروفون، هدفون، ضبط‌کننده) تا نرم‌افزارهای ضبط و ویرایش، از تکنیک‌های مصاحبه تا روش‌های انتشار و توزیع پادکست.

برای خبرنگارانی که صدای خوبی دارند و می‌توانند شنوندگان را با صدای خود جذب کنند، پادکست یک فرصت عالی است.

ویدیو؛ قدرتمندترین ابزار خبرنگاری

ویدیو قدرتمندترین قالب رسانه‌ای است. یک ویدیوی خوب می‌تواند در چند ثانیه احساسات مخاطب را برانگیزد، او را آگاه کند و نظر او را تغییر دهد.

کتاب خبرنگاری دو سه فصل را به ویدیو اختصاص داده است: تهیه ویدیو برای گزارش‌های خبری، ویرایش ویدیوی ابتدایی و نگارش متن و قرار دادن صدا روی تصویر.

خبرنگاری که بتواند ویدیوهای حرفه‌ای تهیه کند، در بازار کار مزیت رقابتی بزرگی نسبت به دیگران دارد.

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

کتاب خبرنگاری دو برای گروه‌های زیر بسیار مفید و کاربردی است:

• خبرنگاران و روزنامه‌نگاران حرفه‌ای – برای به روز کردن دانش و مهارت خود در عصر دیجیتال

• دانشجویان رشته روزنامه‌نگاری و ارتباطات – به عنوان منبعی کاربردی و عملی

• وبلاگ‌نویسان و فعالان فضای مجازی – برای یادگیری اصول حرفه‌ای گزارش و تولید محتوا

• کارشناسان روابط عمومی – برای تولید محتوای خبری دیجیتال

• اساتید و مدرسان ارتباطات – برای تدریس مباحث خبرنگاری دیجیتال

• شهروندان علاقه‌مند به خبرنگاری – برای ورود به حرفه خبرنگاری شهروندی

• مدیران رسانه‌های دیجیتال – برای آشنایی با آخرین روش‌های تولید و انتشار خبر

• تمامی کسانی که می‌خواهند در عصر اطلاعات حرفی برای گفتن داشته باشند

جمع‌بندی

کتاب خبرنگاری دو یک راهنمای عملی و جامع برای همه کسانی است که می‌خواهند در عصر دیجیتال به کار خبرنگاری ادامه دهند. مارک بریگز، نویسنده کتاب، با زبانی ساده و روان، مفاهیم پیچیده فناوری اطلاعات را به گونه‌ای توضیح می‌دهد که حتی کسانی که دانش فنی کمی دارند نیز متوجه شوند.

این کتاب به خبرنگاران یاد می‌دهد که چگونه از ابزارهای دیجیتال استفاده کنند، چگونه برای وب بنویسند، چگونه پادکست تولید کنند، چگونه ویدیوهای خبری تهیه و ویرایش کنند و چگونه در دنیای پررقابت رسانه‌های دیجیتال موفق شوند.

اگر خبرنگار هستید، اگر دانشجوی ارتباطات هستید، اگر به خبرنگاری شهروندی علاقه دارید، یا اگر می‌خواهید در عصر اطلاعات حرفی برای گفتن داشته باشید، کتاب خبرنگاری دو را از دست ندهید.